Pokazywanie postów oznaczonych etykietą swietokrzyskie. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą swietokrzyskie. Pokaż wszystkie posty

piątek, 29 stycznia 2021

Ostrowiec Świętokrzyski - ulice powstałe z macew

https://www.geocaching.com/geocache/GC5YN02_zydowskie-macewy


Cmentarz komunalny, w Ostrowcu Świętokrzyskim, powstał w latach 60. ubiegłego wieku, gdy przewodniczącym Prezydium Miejskiej Rady Narodowej był Bolesław Pożoga. Pierwsze pochówki nastąpiły w 1965 roku. 

Tajemnicę budowy muru cmentarnego trudno będzie wyjaśnić. Nikt by jej nie odkrył, gdyby nie upływ czasu. Przez pół wieku wiatr i deszcz zrobiły swoje, skruszyły, zmyły tynk i odsłoniły zadziwiającą prawdę. Przechodząc wzdłuż ogrodzenia na odcinku około 250 metrów dokładnie widać kawałki płyt zwieńczone łukami, z fragmentami tekstów. Większość macew została wmurowana awersem do środka ogrodzenia, na zewnątrz widać tył płyt, wyraźnie prążkowane. 

Cmentarz żydowski, z którego pochodzą macewy, powstał w Ostrowcu zapewne zaraz po pojawieniu się w mieście Żydów, w XVII wieku. Najstarsze udokumentowane pochówki pochodziły z około 1740 roku. W okresie okupacji hitlerowskiej cmentarz zwany kirkutem znalazł się na terenie getta utworzonego w kwietniu 1941 roku. Niemcy dokonywali tu egzekucji. Po wywiezieniu Żydów do obozów w Treblince i Oświęcimiu nekropolia została zdewastowana. 

Mur, który okalał cmentarz, zniszczono. Nagrobki były wykorzystywane do brukowania dzielnic w północno-zachodniej części miasta, skąd wysiedlano Polaków i zasiedlano Niemcami. Z pomników nagrobnych powstawały ulice: Widok, Czerwińskiego, Kuźnia, gdzie widoczne były macewy w chodnikach jeszcze do lat 70. 

Gdy zobaczyli je przyjeżdżający do miasta Żydzi, zrobili awanturę. Wtedy wyjęto macewy z chodnika i ułożono w części parku na kirkucie zwanej lapidarium. Leżą w pryzmach do dzisiaj, chociaż minęło już czterdzieści lat. Zarośnięte trawą, zaniedbane. 

To nie są jednak wszystkie macewy, które zgromadzono z terenu miasta. Po wyzwoleniu cała społeczność żydowska, licząca przed wojną 11 tysięcy mieszkańców, czyli jedna trzecia populacji miasta, przestała istnieć. Jeszcze pojawiały się pojedyncze osoby narodowości żydowskiej, odbywały się pochówki na kirkucie. Jednak w 1947 roku Żydzi praktycznie już nie mieszkali w Ostrowcu. 

Mieszkańcy miasta zaczęli wtedy wykorzystywać macewy przy umacnianiu skarpy kirkutu, budowie domów przy ulicach Sienkiewicza i Mickiewicza. Murek oporowy przy ulicy Głogowskiego, od strony starej części Urzędu Miasta, też powstał z macew i jest obłożony piaskowcem.

czwartek, 28 stycznia 2021

Rezerwat Wietrznia w Kielcach

 


Rezerwat przyrody nieożywionej "Wietrznia" położony jest w południowo-wschodniej części Kielc.

Od 1893 roku wydobywano tutaj systemem stokowym i stokowo wgłębnym wapienie i dolomity na produkcję wapna oraz jako kamień budowlany i tłuczeń drogowy. W 1974 roku zaprzestano eksploatacji surowca, a pozostałością po działalności górniczej są dziś trzy połączone ze sobą kilkupoziomowe wyrobiska. Wyrobiska te tworzą dziś zagłębienie o łącznej długości ok. 900m. W południowo-wschodniej części rezerwatu zlokalizowane jest Centrum Geoedukacji.

Rezerwat Wietrznia jest doskonałym miejscem spacerowym (m.in. przez dno dawnych wyrobisk przebiega specjalnie przygotowana ścieżka edukacyjna) gdzie z licznych tablic można dowiedzieć się wielu informacji na temat przeszłości geologicznej terenu obecnych Kielc. Natomiast z punktów widokowych można obserwować panoramę Gór Świętokrzyskich, w tym górę Telegraf.

ENG: 
Inanimate nature reserve "Wietrznia" located in the south-eastern part of the city of Kielce.


Since 1893, the system was mined here conical and conical plunge limestone and dolomite lime production and as a building stone and gravel road. In 1974, the discontinued operation of raw material, and a remnant of the mining activities are now three connected to each other by several levels of the excavation. Workings today they form a cavity with a total length of approx. 900m. In the south-eastern part of the reserve is located Geoeducation Center.

Wietrznia reserve is a great walking place where on the number of tables you can find a lot of information on the area's geological past present Kielce. From the vantage points you can see the panorama of the Góry Świętokrzyskie with the Telegraf mountain.

Starachowicka kolej wąskotorowa

https://www.geocaching.com/geocache/GC88BRT

Rozwój kolejki wąskotorowej w okolicach Starachowic był ściśle związany z zakładami przemysłowymi, kopalniami. Ruch został zawieszony z powodu zamykania kopalń, wielkiego pieca.


Od 2004 roku przywrócono ruch osobowy na 6-kilometrowym odcinku Starachowice - Lipie, a także 7-kilometrowy odcinek Iłża - Marcule. W wybrane dni można skorzystać z przejażdżki i przy okazji urządzić ognisko w Lipiu, bądź zwiedzić arboretum w Marculach. Więcej informacji można znaleźć tutaj:

szerokość toru: 750mm

długość ok 20km

rodzaj ruchu: towarowy, po wojnie także pasażerski
rok zamknięcia: 1997

Dwór w Szańcu

https://www.geocaching.com/geocache/GC7CVJY

 

Dwór w Szańcu – murowany dwór z lat 1580-1609 położony w miejscowości Szaniec w powiecie buskim w województwie świętokrzyskim w Polsce. Obiekt został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa świętokrzyskiego.


 

 

Dwór renesansowy z wykorzystanymi elementami wcześniejszej gotyckiej budowli obronnej. Obecnie ruina zwana Murowańcem, został zbudowany przez rodzinę Padniewskich, którzy tylko sporadycznie w nim przebywali. Zamieszkiwany był głównie przez dzierżawców lub administratorów, szczególnie kiedy majątek włączono do ordynacji Myszkowskich. W połowie XIX wieku pojawiła się informacja, że w rezydencji mieścił się zbór ariański, jednak opis kościoła i parafii w Szańcu dokonany w 1664 roku przez kurię krakowską, jak również akta synodów różnowierczych zdecydowanie zaprzeczają tej tezie. W budynku (w dwukondygnacyjnych piwnicach, parterze i piętrze) znajdowała się kwadratowa sień, po bokach cztery pomieszczenia. Około 1815 opustoszał, odtąd w ruinie.

Kolejnymi właścicielami dworu po Myszkowskich byli: Wielopolscy, Jan Olrych Szaniecki, Bocheńscy, baron Emil Rayski i Nowakowscy. Jan Olrlych-Szaniecki przed 1831, nieopodal istniejących ruin dworu, zbudował nowy podpiwniczony budynek parterowy, pokryty gontem i liczący osiem pokoi. Pozostały jednak po nim tylko fundamenty. Od 1985 dwór jest remontowany przez osobę prywatną.

 

źródło: wikipedia

Kielce - Cmentarz jeńców radzieckich

https://www.geocaching.com/geocache/GC5VATT

Cmentarz jeńców radzieckich (zwany również  Cmentarzem Żołnierzy Radzieckich) – miejsce pochówku jeńców radzieckich, którzy zginęli w istniejącym w pobliżu obozie niemieckim w czasie II wojny światowej.



Pierwszych jeńców Niemcy przywieźli tutaj we wrześniu 1941 i zatrudnili ich przy wycinaniu drzew, odśnieżaniu dróg i załadowywaniu wagonów na stacji kolejowej w Kielcach. Przeciętnie w obozie znajdowało się 10 tys. osób. W obozie, który istniał do lata 1944, zginęło ok. 12 tys. jeńców. 11,2 tys. z nich zostało pochowanych w masowych grobach niedaleko Bukówki. W 1959 roku postawiono w tym miejscu 29 kwater z betonowymi obramieniami i radzieckimi gwiazdami.

czwartek, 10 września 2020

Wawozy lessowe - Biała Droga

Wąwóz zwany Biała Droga utworzony jest ze skał białego piaskowca. U wylotu wąwozu znajduje się brama skalna. Po wyjściu z Białej Drogi skręcając w lewo i wędrujemy wzdłuż zbocza z dużą ilością odkrytych skał, które były eksploatowane jeszcze w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku i stanowiły doskonały materiał budowlany. Obecnie porośnięte są drzewami, jałowcami, różą, berberysem, a w okresie jesiennym rosną tu grzyby.

Piaskowiec to zwięzła skała okruchowa zaliczana do psamitów powstała w wyniku lityfikacji (cementacji) piasku za pomocą spoiwa reprezentowanego najczęściej przez kalcyt, dolomit, minerały ilaste, krzemionkę lub tlenki i wodorotlenki żelaza. Ich skład mineralny oraz warunki (środowisko) powstawania są podobne do piasków – różnią się do nich jedynie obecnością spoiwa.

Większość piaskowców składa się przeważnie z ziarn jednego minerału, którym zazwyczaj jest kwarc, czasami ich skład petrograficzny jest bardziej różnorodny.

Najczęściej mają barwy: jasnoszarą, szarą, kremową, żółtawą, zielonkawą a także różowawą, czerwonawą, czerwonobrunatną, brunatną lub nawet czarnobrunatną. Odznaczają się zbitą (niekiedy porowatą) i warstwowaną teksturą oraz równo- lub różnoziarnistą strukturą.

Ich szczególnymi odmianami są piaskowce arkozowe oraz szarogłazowe.

Piaskowce arkozowe są skałami osadowymi, okruchowymi. Odznaczają się zazwyczaj barwą szarą w różnych odcieniach – żółtym, brunatnym, różowym lub czerwonawym. Są skałami zwięzłymi, zwykle warstwowanymi, zbudowanymi głównie z kwarcu oraz skaleni potasowych (od 20% do 50%), a podrzędnie z biotytu i muskowitu.

Piaskowce arkozowe zawierają niekiedy niewielkie ilości cyrkonu, turmalinu, apatytu i innych minerałów. Ich spoiwo jest najczęściej żelaziste, a niekiedy też węglanowe, ilaste lub krzemionkowe. Piaskowce arkozowe tworzą się w środowisku lądowym, w warunkach stosunkowo krótkiego transportu wodnego ( przeważnie w klimacie półpustynnym, wysokogórskim lub glacjalnym ). Na większą skalę piaskowce arkozowe powstają na przedpolu świeżo wypiętrzonych masywów górskich, gdzie istnieją duże różnice wysokości oraz intensywna erozja.

Piaskowce arkozowe należą do skał pospolitych w dużych ilościach występują min. w USA, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemczech oraz we Włoszech. W Polsce są spotykane w karbońskich utworach w Sudetach oraz w rejonie Krzeszowic k. Krakowa.

Skała ta bywa lokalnie stosowana jako kamień budowlany.

 

Piaskowce szarogłazowe są skałami osadowymi, okruchowymi i stanowią najczęściej odmianę piaskowca lub piasku. Odznaczają się głównie barwą szarą, ciemnoszarą, szarobrunatną, czerwonobrunatną, czarną lub szarozieloną.

Najczęściej spotykany piaskowiec szarogłazowy jest skałą zwięzłą, masywną, warstwowaną odznaczającą się złym wysortowaniem i obtoczeniem go budujących go klastów. Piaskowiec szarogłazowy składa się głównie z różnej wielkości kanciastych ziarn różnych minerałów – kwarcu, skaleni, mik, chlorytów, minerałów ilastych oraz okruchów skał.

W wielu piaskowcach szarogłazowych występuje też piryt lub inne minerały zawierające żelazo. Spoiwo szarogłazów może być żelaziste, ale zazwyczaj zawiera ono też drobne składniki detretyczne frakcji aleurytowej oraz pelitowej.

Piaskowce szarogłazowe tworzą się w środowisku morskim wskutek intensywnego niszczenia różnych skał na pobliskim lądzie. Stanowią typowy produkt podmorskich osuwisk. Piaskowce szarogłazowe należą do skał pospolitych, szeroko rozpowszechnionych w wielu rejonach ziemi. Znane są min. z USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec oraz Włoch. W Polsce dolnokarbońskie szarogłazy występują głównie w Sudetach Wschodnich oraz Karpatach. Lokalnie wykorzystywane są jako kamień budowlany oraz drogowy.

Część piaskowców kwarcowych o spoiwie krzemionkowym może przechodzić w piaskowce kwarcytowe lub kwarcyty. Piaskowce kwarcytowe to piaskowce, których krzemionkowe spoiwo uległo niezupełnej rekrystalizacji. Stanowią one skałę pośrednią pomiędzy piaskowcem kwarcowym a kwarcytem.

Piaskowce należą do skał pospolitych i bardzo szeroko rozpowszechnionych. W Polsce występują min. w Karpatach, Sudetach, Górach Świętokrzyskich a także na Wyżynie Lubelskiej, Roztoczu i Opolszczyźnie.

Biały piaskowiec w zależności od oświetlenia wygląda trochę inaczej. Wczesnym wieczorem, delikatnie wpada w szarość. W mocnym słońcu jest niemalże śnieżno-biały. Gdy jest mokry uwypukla się jego użyłowienie. Wszystko zależy oczywiście od bloku, z którego dany element został wycięty, ale to właśnie ta jasna, delikatnie wpadająca w szarość barwa nadaje temu typowi piaskowca szlachetności i elegancji.


https://www.geocaching.com/geocache/GC5P4MC


WĄCHOCK – CYSTERSKIE MIASTO NA KAMIENNĄ

Wąchock to miasto znane w całej Polsce z opowiadanych o tutejszym sołtysie dowcipach. Mało kto wie, że jego historia sięga XII wieku. W jego nadrzecznym pejzażu dominuje charakterystyczna bryła klasztoru cystersów. 

poniedziałek, 7 września 2020

Cmentarze żydowskie w województwie świętokrzyskim

Tekst pochodzi z opisu ścieżki  "Dom Grobów"

https://opencaching.pl/powerTrail.php?ptAction=showSerie&ptrail=1018



   Pochodzące z języka niemieckiego słowo "kirkut" na określenie cmentarza żydowskiego, początkowo używane w Galicji, przyjęło się na terenie całego kraju. W języku hebrajskim cmentarze określano jako "dom życia", "dom grobów" lub "dom życia wiecznego".

   W religii żydowskiej niezwykle istotną jest zasada nienaruszalności grobu. Niemożliwa więc jest również likwidacja cmentarza. Dla Żydów największe znaczenie ma to co kryje ziemia a nagrobki (macewy) mają znaczenie wtórne, choć otaczane są należnym szacunkiem. Macewa swym kształtem nawiązuje do bramy, jako symbolu przejścia z życia ziemskiego do życia w innym świecie. Na groby nie przynoszono kwiatów i nie zapalano zniczy, choć przenikanie kultur powoli zaciera tą różnicę. Często widywane, ułożone na macewach kamyki, są prastarym zwyczajem wyrażania szacunku dla zmarłego, wywodzącym się z dawnych czasów, gdy zwłoki grzebano na pustyni pod pryzmą kamieni. Zamieszczana na macewach ornamentyka i epitafia mają swoją bogatą symbolikę. Większość macew jest zorientowana w kierunku wschodnim lub w stronę bramy cmentarnej.

   Na cmentarzach żydowskich obowiązywał podział terenu na część męską, żeńską i dziecięcą. Często w pobliżu wejść na cmentarz chowano osoby szczególnie ważne i zasłużone dla miejscowej społeczności - rabinów i cadyków. Ich groby sytuowano w ohelach, budowlach o prostej architekturze i skromnym wyposażeniu. Wg religii żydowskiej na terenie cmentarza mężczyźni powinni nosić nakrycie głowy, okazując w ten sposób szacunek zmarłym i nie urażając innych osób odwiedzających kirkut.

   Przedwojenne województwo kieleckie zajmowało obszar od Częstochowy, Zawiercia i Sosnowca na zachodzie po linię Wisły na wschodzie, oraz od Opoczna, Radomia i Kozienic na północy po Olkusz i Miechów na południu. Ścieżka przedstawia zachowane cmentarze a również tylko miejsca po byłych kirkutach w obrębie obecnego województwa świętokrzyskiego. Nie jest wykluczone że z czasem obejmie teren byłego woj. kieleckiego.

  Na zdjęciu jedna z macew kirkutu w Starachowicach. Charakterystyczne ułożenie dłoni, w kulturze żydowskiej symbolizuje Kohenów, zmarłych wywodzących się z biblijnego rodu arcykapłana Aarona pełniącego służbę w Świątyni Jerozolimskiej. Symbol zamieszczany na grobach rabinów i cadyków. 

  •  Mężczyźni na cmentarzu żydowskim powinni mieć nakrycie głowy. 

Kirkuty z zachowanymi macewami:


Miejsca po kirkutach - nie zachowały się żadne macewy:

  • Raków
    • Cmentarz społeczności żydowskiej zamieszkującej niegdyś Raków. Założony w XVII wieku, miał powierzchnię 0,6 ha. Całkowicie zniszczony podczas II wojny światowej.

Sobków - zamek rycerski

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP41DD

 



       Sobków założony został jako miasto w 1563 roku przez Stanisława Sobka z Sulejowa, kasztelana bieleckiego, starostę małogoskiego i podskarbiego wielkiego koronnego. Później należał do Drohojowskich, Wielopolskich, Sarbiewskich, Myszkowskich i od 1725 roku Szaniawskich. W swej historii wielokrotnie był niszczony, całkowicie spalony w czasie wlak w 1915 roku. Prawa miejskie Sobków utracił w 1869 roku.   

   

        Miejsce, o  którym mowa to były zespół podworski, położony nad brzegami rzeki Nidy. Na zespół składa się fortalicja zbudowana w latach 1560-70 przez Stanisława Sobka, wewnątrz której znajdują się ruiny klasycystycznego pałacu wzniesionego przez Szaniawskich około 1770 roku. Fortalicja pierwotnie zamknięta była z czterech stron murem obronnym, z basztami w czterech narożach. Dziś zachowane są pozostałości murów i trzy baszty kryte drewnianymi daszkami, w dolnych kondygnacjach zachowane strzelnice.      


    Wczesnoklasycystyczne ruiny pałacu, z czterema jońskimi kolumnami w części środkowej, zwrócone są fasadą ku rzece. W elewacji bocznej południowo-wschodniej z około 1800 roku znajduje się ryzalit z zamurowanymi arkadami oraz wieńczącym półkolistym tympanonem, w którym umieszczony jest kartusz stiukowy z rogami obfitości i girlandami oraz literami Stanisława Szaniawskiego, krajczego koronnego i jego żony Anny z Kluszewskich. Obiekt został częściowo wyremontowany, aktualnie w fortalicji urządzone są pokoje gościnne i restauracja „Pod zakutym łbem".

 

Chęcińskie kościoły

 Dawny kościół szpitalny pw. św. Ducha

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP794E


Przy ulicy Ogrodowej po przeciwnej stronie klasztoru, stoi budynek z czterospadowym dachem gontowym. W tym miejscu znajdował się dawniej szpital i kościół św. Ducha. Tutaj proboszcz chęciński urzędował w czasie, gdy kościół parafialny był zajęty przez innowierców. Kościółek św. Ducha spalił się w 1670 r., ale zdołano go odbudować. Jednak w XVIII w. uległ zniszczeniu i od 1790 r. przestał służyć celom religijnym. Dzisiaj są tu posesje prywatne, jako ciekawostek mogę powiedzieć, że został zakupiony przez rodziny żydowskie.

Jeśli ktoś chce pogłębić wiedze na temat tego budynku, daje linki:


Kościół pw. św. Bartłomieja

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP760E

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Bartłomieja w Chęcinach, stojący na pochyłości zamkowego wzgórza, najprawdopodobniej wzniesiony został równocześnie z powstaniem miasta, to znaczy przed rokiem 1325. Inne źródła podają, że kościół może pochodzić z końca XIV lub początku XV wieku. Kościół jest halowy, a nawy ma równe, tak co do wysokości jak i szerokości. Wielobocznie zamknięte prezbiterium jest nieco szersze od głównej nawy. Przy nim od północy dobudowano zakrystię i niewielki skarbczyk. Po jego drugiej stronie, na przedłużeniu nawy południowej, w roku 1614 dostawiono renesansową kaplicę Trzech Króli, zwaną też kaplica Fodygów. Przy nawie północnej znajduje się kruchta z 1. połowy XVII stulecia oraz kwadratowa kaplica z XVII lub XVIII wieku. Od zachodu, na osi kościoła, zaczęto w latach 1830 – 40 budować wieżę. Jej mury wykonano do wysokości jednej kondygnacji   (jest tam druga kruchta). Dalsze prace przerwano. Budowniczych   zniechęciło prawdopodobnie zapadnięcie się gruntu.  W nawach i prezbiterium przykrycie stanowią sklepienia kolebkowo – krzyżowe z dekoracyjnymi żebrami wykonanymi ze stiuku. Z detali kamieniarskich zachowało się kilka portali – najstarszy z nich, z zakrystii do skarbczyka, jest późnogotycki, z końca XV stulecia, o wykroju nazywanym „długoszowym”.
Na początku XVII stulecia kościół przebudowano i rozbudowano. Nastąpiło to po przywróceniu go katolikom (w latach 1570 – 97 świątynię użytkowano jako zbór). Kościół musiał przejść wiele remontów, ze względu na szkodliwy wpływ wód spływających   z wzgórza zamkowego.





Klasztor ojców Franciszkanów

Kościół i klasztor fundował król Kazimierz Wielki w 1368 roku za pozwoleniem papieża  Urbana V. Kościół był od początku murowany z kamienia w stylu gotyckim. Natomiast klasztor dla 12 zakonników był drewniany.

Po pożarze, który zniszczył klasztor i wnętrze świątyni, franciszkanin – Brat Anioł z Sącza ozdobił  kościół pięknymi freskami (które dziś zachowane są we fragmentach), wtedy też do kościoła został wykonany przez Mistrza w Szańcu krucyfiks z drewna lipowego, który został ustawiony pośrodku kościoła (obecnie znajduje się w centralnej części prezbiterium).

Kościół miał pełne wyposażenie w sprzęty, szaty, naczynia i księgi do sprawowania liturgii. W prezbiterium był ołtarz główny z obrazem Matki Bożej Wniebowziętej, dwa boczne ołtarze i stalle dla zakonników. W nawie głównej było sześć ołtarzy bocznych. Była też drewniana ambona i rzeźbiony chór z organami. W kaplicy św. Leonarda był ołtarz tego świętego i słynący łaskami obraz Matki Bożej Bolesnej. W tym stanie kościół przetrwał do decyzji króla-cara Aleksandra I o odebraniu franciszkanom kościoła i klasztoru oraz przeznaczeniu ich na więzienie. Zakonnikom pozwolono jednak zamieszkać w budynku znajdującym się obok klasztoru Sióstr Klarysek, aby odprawiali dla nich Msze św. Ostatni franciszkanin przebywał tam do roku 1888. Na terenie zagarniętego klasztoru, było więzienie, zakład obróbki marmuru, sąd grodzki, szkoła. Potem odcięto krzyże ze szczytów budynków i w klasztorze otworzono hotel, w kościele restaurację, a w kaplicy św. Leonarda coctailbar (swoja droga bardzo dużo ludzi wspomina te czasy kiedy w tamtejszym pubie były serwowane najlepsze lody na świecie).

Po odzyskaniu terenów kościoła i klasztoru, życie liturgiczne skupiło się w odnowionej kaplicy św. Leonarda, którą poświęcił ówczesny Biskup Kielecki, Stanisław Szymecki. Odnowiony kościół został oddany do użytku liturgicznego, gdy obecny Biskup Kielecki, Profesor Kazimierz Ryczan poświęcił go i nadał nowy tytuł: PODWYŻSZENIE KRZYŻA ŚWIĘTEGO. Nieco później powrócił z kościoła Sióstr Bernardynek krzyż z wielką figurą Chrystusa Ukrzyżowanego. Wprowadzenia Krzyża dokonał w Niedzielę Palmową 2000 r. Biskup Mieczysław Jaworski. Po 174 latach ciężkich przeżyć, klasztor i kościół znowu są miejscem kultu Bożego, jak tego pragnął przed wiekami fundator, król Kazimierz Wielki.


Zespół klasztorny ss. Bernardynek

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP794D


Kościół św. Marii Magdaleny (ufundowany przez mieszczan chęcińskich) poświęcono w 1685r. Jest to budowla wczesnobarokowa, orientowana, o dwuspadowych dachu zwieńczonym barokową wieżyczką z sygnaturką. Świątynia posiada jedną nawę z półkolistą absydą, we wnętrzu znajduje się pięć ołtarzy (główny poświęcony patronce). Obrazy i rzeźby pochodzą w większości z II połowy XVII wieku. Sklepienia są kolebkowo-krzyżowe    z dekoracją stiukową.  Obok kościoła znajduje się klasztor (niegdyś był to dom Kaspra Fodygi, starosty chęcińskiego, który podarował go na rzecz klasztoru klarysek) Klasztor był dwukrotnie niszczony przez pożary:   w 1700 oraz 1731r., zdołano go odbudować dopiero w XVIII wieku, dzięki darowiznom. Wówczas to postawiono m.in. na dziedzińcu okazały spichlerz. Kolejne prace remontowe przeprowadzono   w XIX wieku, połączono wtedy budynki kościelne i klasztorne w jeden kompleks, należący obecnie do sióstr bernardynek.

Naprzeciwko kościoła św. Marii Magdaleny stoi pomnik ofiar II wojny światowej. Jego uroczyste odsłonięcie miało miejsce w styczniu 1962 r.  Poświęcony jest 42 mieszkańcom Chęcin zamordowanym w odwecie za udaną akcję partyzancką oddziału „Wilka” na Czerwonej Górze. Dla upamiętnienia daty tej pacyfikacji (2.VI.1944 r.) Rynek Górny nazwano Placem 2-go Czerwca. Już od 1939 r. Chęciniacy organizowali ruch oporu. Z inicjatywy miejscowego nauczyciela – Stefana Jasińskiego, prowadzono tajne nauczanie, co nie uszło uwagi władz okupanta. Aresztowano wielu mieszkańców. Kilkunastu z nich zginęło w obozach zagłady.

Chęciny - Rezerwat "Góra Rzepka" i dawny kamieniołom

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP767D


Kamieniołom znajduje się w odległości około 1 km na zachód od góry Zamkowej obecnie znajduje się tam rezerwat „Góra Rzepka”. Ale jeszcze 40 lat temu przez obecny rezerwat przejeżdżały setki samochodów ciężarowych tygodniowo. Eksploatacja zaczęła się w XIV wieku i trwała prawie nieprzerwanie do 1981 roku, właśnie w tedy utworzono tam rezerwat przyrody. Rezerwat ma powierzchnie 9 ha w jego skład wchodzą dwie góry: Góra Rzepka (356 m n.p.m.) i Góra Beylina (355 m n.p.m.).  Ochronie prawnej na terenie rezerwatu podlegają skały ilustrujące zjawiska tektoniczne, krasowe i mineralizacji. W wapieniach i dolomitach, podobnie jak na Zelejowej występują żyłki kalcytów oraz dodatkowo żyły rudy ołowiu (galeny) i barytu.

Po zamkniętej kopalni na górze Rzepce został klif wysoki na kilkadziesiąt metrów jest on często wykorzystywany do ćwiczeń wojskowych, i zwykłych pasjonatów spadochroniarstwa i motolotnictwa. Klif stanowi również bardzo ciekawy element edukacyjny, umożliwiający dokładne zapoznanie się z budową geologiczną wnętrza wzgórz rejonu chęcińskiego. Odsłonięto tu środkowo dewońskie grubo ławicowe dolomity, na których w wyższych partiach zalegają wapienie.

W rezerwacie można też spotkać rzadko występujące gatunki roślin ciepłolubnych, m.in. dziewięćsił bezłodygowy, dziewięćsił popłocholistny i zawilec wielkokwiatowy. To ciekawe miejsce stanowi jeden z przystanków geologicznej ścieżki dydaktycznej.

Można tu również znaleźć ciekawe dewońskie skamieniałości – głównie stromatopory. Były to wymarłe zwierzęta przez wielu badaczy zaliczane do gromady gąbek koralowych (sklerogabki). Były organizmami morskimi, kolonijnymi, tworzącymi szkielety o rozmaitych, najczęściej bulastych kształtach.

Rezerwaty znajdują się na Świętokrzyskim Szlaku Archeo-Geologicznym.

Informacje zaczerpnięte z:
-http://szlakarcheogeo.pl/pl-PL/opis_obiektu22.html
-http://kgp.wnoz.us.edu.pl/strona,symbol,galeria,idkat,14,id,142.html
-http://swietokrzyskie.regiopedia.pl/wiki/kamieniolom-rzepka-kolo-checin
-http://www.jezewski.ostrowiec.pttk.pl/rezprznieozywionejkchecin.html

Chęciny - miasteczko

 


Dolny rynek i Stara Karczma


https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP84Y8

Rynek Dolny jest dowodem na dalszy rozwój przestrzenny późnośredniowiecznego miasta w kierunku północnym. Plac ma kształt prostokąta o wymiarach 120 x 30 m i pokryto go brukiem. Na uwagę zasługuje tu piętrowy budynek w pierzei zachodniej – dawny zajazd z 1826 r. Obok niego stoi parterowy dom z XVIII/XIX w. z sienią przejazdową, która dzieli go na część mieszkalną i stodołę.

Niemczówka

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP70E5

Po dwóch wielkich pożarach w Chęcinach zaczęły się pojawiać murowane kamieniczki. Najstarszy tego typu budynek w Chęcinach to Niemczówka, zbudowana zgodnie z ówczesnymi normami. Jest zwrócona przodem do ulicy. Zgodnie z założeniami na jest środku przejazdowa sień, a po jej bokach pomieszczenia mieszkalne (lub handlowe). Do tylnej ściany jednego z mieszkalnych traktów dostawiono tak zwaną „wielką izbę”. Niemczówka stoi przy ulicy Małogoskiej, a więc w części Chęcin gdzie w wieku XVI zaczęły się pojawiać pierwsze zabudowania murowane. Właścicielami jej byli Niemczowie, prawdopodobnie Niemcy – bo   przez jakiś czas cała ulica nazywała się „Platea Niemiecka”.   W którymś pokoleniu syn Niemcowiców przybrał nazwisko Różański. Kamieniczka jest parterowa – tylko nad jej częścią znajduje się nadbudowane później pięterko. Otwory okienne i drzwiowe Niemczówki ujęte są w kamienne obramienia.  Pod częścią frontowa kamieniczki ciągną się głębokie, sklepione piwnice. Jeszcze kilkanaście lat temu w Niemczówce była kawiarnia (w dawnej izbie karczemnej) – później mieściła się tu biblioteka i małe muzeum. Obecnie jest tutaj Biuro Informacji Turystycznej.


Dom zajezdny pod srebrną górą 

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP88F7

Pierwsza wzmianka dotycząca tej posesji pochodzi z 1637 roku, właścicielką była wtedy Dorota Mularska (sąsiadka Kacpra Fodygi). Nie wiadomo jakie zabudowania były na tej działce jednak najprawdopodobniej był to drewniany nie murowany dom (pozostały po nim piwnice). Przez kolejne 200 lat nie ma żadnych wzmianek o tej działce. Dopiero na początku XIXw. Jest wspomniane że przed 1802 rokiem Jan Radoński kupił plac nazywany "Tomaszowskim" od Juliusza Malczawskiego. W 1802 roku właścicielem został Lejzor Szmerkowicz Silberberg.

W latach 1819-1821 Silberberg wybudował tutaj dom zajezdny "pod srebrną górą". Plany budowy powstały przed 1809 rokiem, jednak autor nie jest znany.

Urząd ówczesnego nadzory budowlanego zakwestionowały prawidłowość projektu zarzucając mu brak symetrii. Działo się to w 1818 roku i wtedy Jan Bogumił Zschering sporządził kopię projektu jednak plan budowy został zmieniony usunięto balkon nad bramą i zastąpiono oknem, oraz dobudowano kolejne.

W 1846 roku zakończono budowę zajazdu. dawny zajazd był zbudowanu w stylu klasycystycznym jednak nie za dużo z niego zostało bo już po przebudowie w latach 80 stracił on swój pierwotny wygląd.


Figura przy wjeździe do Chęcin

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP88LY

Pomnik z krzyżem na górze stojący przy wjeździe do Chęcin nie wyróżnia się niczym spośród wielu innych pomników jakie się widuje, no może z wyjątkiem tego że przydałby mu się gruntowny remont.

 Został on ufundowane przez Kacpra Fodygę na początku XVII w. czyli jeszcze nie burmistrza Chęcin ale już osobę znaną i szanowaną w Chęcinach, i okolicy.

 Figura stanęła koło folwarku "trzech króli" stworzonego przez Kacpra jako uposażenie prebendy kaplic pod wezwaniem trzech króli i św. krzyża.

 Na najwyższym segmencie (pod krzyżem) znajduję się napis : Ecce Homo symbol męki pańskiej, a na podstawie krzyża wyryte jest imię: Marcin. nie wiadomo kim jest ony Marcin najprawdopodobniej jest to wykonawca krzyża.

 Cała budowla jest zbudowana z cegły, i kamienia (dawniej krzyż też był kamienny) interesującym zdaje się fakt że w okolicach nie robiono niczego z cegły ponieważ w okolicy jest kilka sztolni z których korzystali Chęciniacy.

 Przeznaczenie budowli też nie jest do końca znane, dawniej pomników nie stawiano tak po prostu, stawiano je by upamiętnić jakieś wydarzenie albo by udowodnić że jesteśmy wierzący i postawimy kapliczkę jednak ta figura zdaje się być bezznaczeniowa, może jest jedynie reklamówką Fodygi. nawet on jej potrzebował



Chęciny - zamek. Skawina albo inny Łęg...

 

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP1752

Zamek ów powstał ponoć w wieku XIII chociaż próżno szukać dokładnej daty budowy. Jako Zamek Królewski w Chęcinach służył Władysławowi Łokietkowi, legendy mówią, że można jeszcze gdzieś w podziemiach natrafić na kosztowności należące onegdaj do archidiecezji Gdańskiej, a ukryte na zamku w obawie przed wrogim Zakonem. Po śmierci Łokietka warownię wziął pod swoją pieczę Król Kazimierz Wielki i jako niezdobytą na ponad 250 lat twierdzę ustanowił. Po rozbudowie na polecenie Króla Kazimierza dokonanej w twierdzy osadzani byli więźniowie, pod wiktorią grunwaldzką pojmani. W wieku XVII zamek zaczął na świetności podupadać, do czego walnie przyczyniły się dwa Najazdy Szwedzkie. Mieszkańcy zamek opuścili, a wieśniacy rozkradli.  




Podzamcze Piekuszowskie - ruiny pałacu Tarłów

https://opencaching.pl/viewcache.php?cacheid=45841 




Na początku XVII wieku posiadłości w okolicach Piekoszowa stały się własnością Tarłów herbu Topór – jednego z najbogatszych w Polsce rodów magnackich. Najprawdopodobniej to Jan Aleksander Tarło, wojewoda lubelski, postanowił wybudować pałac godny jego drugiej żony, księżniczki Anny Czartoryskiej. Projektantem i budowniczym rezydencji został Tomasz Poncino, włoski architekt barokowy, który wybudował także m.in. Pałac Biskupów Krakowskich w Kielcach. Prace rozpoczęły się w 1649 roku, a ukończono je prawdopodobnie sześć lat później tuż przed najazdem Szwedów na Polskę.


Koszty wzniesienia budynku były tak duże, że Tarło musiał sprzedać 30 wsi ze swoich posiadłości. Wojewoda kazał także wybudować w pobliżu rezydencji niewielki pałacyk, który miał być prezentem imieninowym dla żony. Czartoryska zażyczyła sobie, aby zawieźć ją tam saniami. Pomimo iż był to środek lata, Tarło nakazał całą drogę wysypać solą i zaprząc konie do sań. Pałac pozostawał w rękach rodziny do 1842 roku, kiedy to dobra piekoszowskie nabył Kazimierz Sosnowski. Już wówczas budynek był zaniedbany, przez dach przeciekała woda. Około 1860 roku pałac spłonął. Rezydencję próbował później odbudować jeden z kolejnych właścicieli Aleksander Kozłowski, jednak szybko zmarł i zdążył wyremontować jedynie część budynku. Po jego śmierci pałac odziedziczyła rodzina Dobrzańskich, a po zakończeniu działań wojennych stał się on własnością państwa.

 

Pałac Tarłów jest budowlą kamienno-ceglaną. Ulokowano ją na niewielkim wzniesieniu, otoczonym stawami i mokradłami. W narożach znajdują się cztery sześcioboczne baszty, pełniące funkcję ozdobną i dekoracyjną. Baszty północne przeznaczone były do celów administracyjnych, a w południowych znajdowały się klatki schodowe prowadzące na pierwsze piętro. W pobliżu budynku istniał park-ogród.

Do czasów obecnych z pałacu Tarłów pozostała pozbawiona dachu ruina. W murach zachowały się niektóre okienne obramowania. Obiekt jest ogólnie dostępny, a jego wnętrze zaniedbane.


Wawozy lessowe koło Ostrowca

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP8404

Wąwóz "BRAMA SKALNA" 

Wąwóz ten to jeden z kilku który jest na terenie miejscowości Chmielów koło Ostrowca Świętokrzyskiego. Wąwóz na poczatku tworzy tzw. "Brama Skalna" z odsłoniętego białego piaskowca. Teren bardzo uroczy i malowniczy. Przed wejściem do wąwozu znajduje się tablica informacyjna "Ścieżka Edukacyjna Klubu 4H". Warto zapoznać się z jej treścią. Przed wąwozem zaraz przy drodze asfaltowej jest miejsce gdzie można odpocząć, zostawić samochód. Polacam przejść się dalej do kolejnego wąwozu "Biała Droga" . Piekny lessowy wąwóz zaprowadzi was do drogi gdzie są widoki na m.in. Góry Świętokrzyskie. Tuż przed wejsciem do wąwozu "Biała Droga" jest rozwidlenie w lewo droga do gospodarstw Świrna 105, 105A  (jest znak drogowy),  zaś idąć drogą polną w prawo jakieś 200m natrafimy na źródełko ( po lewej stronie polnej drogi, ok 50 m w głąb pod górkę). Widać na drodze strugę płynącej wody i zaraz za nią skręcić w lewo między krzakami.

Ćmielów - ruiny zamku


Ruiny nizinnego zamku w Ćmielowie leżą na wschód miasta w rozlewiskach rzeki Kamienna. Obiekt ma nietypowe rozplanowanie. Część znajduje się wciąż otoczonej wodą wyspie, a część przy brzegu od strony południowej. Całość otaczają ziemne fortyfikacje bastionowe, tylko od płd.-wsch. zostały one zniwelowane. Nie ma już niestety śladu po ogrodach z altanami i pergolami upiększającymi niegdyś tę warownię.

Niedostępny zamek na wyspie pozostawił po sobie wysokie na kilka metrów resztki sześciobocznej wieży. 

Działoszyce - miejsce po kirkucie

N 50° 21.853' E 20° 21.334'

opis za: https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP92H0

Cmentarz usytuowano na wzgórzu przy ulicy Skalbmierskiej. Założony został w XVIII wieku. Miał powierzchnię 5 ha. Do II wojny światowej cmentarz ogrodzony był murem, a na jego terenie znajdował się dom przedpogrzebowy i dom grabarza. Został zniszczony w czasie wojny. Po wojnie nagrobki posłużyły do budowy drogi. Obecnie na powierzchni 2 ha nie zachowała się żadna macewa i jakikolwiek materiał kamienny jest na teranie byłego cmentarza rzadkością. Teren cmentarza jest porośnięty drzewami i krzewami. 

W czasie II wojny światowej na cmentarzu miała miejsce masowa egzekucja. Niemcy rozstrzelali 1500 Żydów z Działoszyc i okolic. Ofiary mordu pochowano we wspólnych, zbiorowych mogiłach. W 2009 roku na cmentarzu zawieszono na drzewach tabliczki upamiętniające Żydów mieszkających i zmarłych w Działoszycach przed wojną. 

Łagów- miejsce po kirkucie

N 50° 46.659' E 21° 04.123'

opis za: https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP92H0

Brak nagrobków lub innych śladów świadczących o istnieniu w tym miejscu cmentarza. Kirkut założono w 1867r. W przededniu II wojny światowej zajmował obszar około 10,5 ha. Ostatni znany pochówek odbył się w 1942r. Cmentarz uległ dewastacji podczas II wojny światowej. Po wojnie okoliczna ludność wykorzystywała ocalałe macewy w celach budowlanych. Obiekt zamknięto dla celów grzebalnych w 1964 r.

Zawichost - kirkut

Kirkut w Zawichoście znajduje się przy ul.Zaułek. Powstał w XVIII wieku. Ostatnie pochówki odbyły się w 1943 r. Na terenie kirkutu nie zachowała się żadna macewa. W 1989 r. odsłonięto symboliczny pomnik ku czci zamordowanych Żydów zawichojskich.

https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP8MTL

Chmielnik - kirkut

N 50° 37.110' E 20° 45.166'

opis za: https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP8H4J

Do świętokrzyskiego Chmielnika Żydzi przybyli około 1565 roku. Prawdopodobnie byli potomkami uciekinierów z Hiszpanii, których wygnano z tego kraju w 1492 roku. Gmina rosła w siłę, więc w 1630 r. Krzysztof Gołuchowski, pan na Chmielniku, wydał pozwolenie na budowę synagogi. Stoi ona (obecny budynek jest o sto lat późniejszy) do dziś. Członków żydowskiej gminy grzebano przez lata na cmentarzu przylegającym do synagogi. Na początku XIX wieku władze miejskie zabroniły pochówków w środku miasta i nakazały utworzenie cmentarza poza terenem zabudowy. W 1820 roku powstał więc nowy kirkut w Chmielniku.  Znajduje się on przy dzisiejszej ul. Mruczej, na północ od synagogi.

Przez 120 lat chowano tu chmielnickich Żydów. Podczas II wojny światowej Niemcy doszczętnie zniszczyli kirkut.  Przez ponad 60 lat było to miejsce zapomniane, opuszczone, porośnięte krzakami. Tylko zainteresowanym udawało się  odnaleźć pojedyncze fragmenty nagrobków. Dopiero w roku 2008 roku dzięki staraniom Chmielnickiego Stowarzyszenia Kulturalnego i przy finansowym wsparciu pochodzącej z Chmielnika a zamieszkałej w Izraelu rodziny Kalisz, kirkut ogrodzono i uporządkowano.  Podniesiono ocalałe macewy, z odłamków stworzono pomnik.