Wielkopolskie wiatraki

O wiatrakach na wielkopolskaciekawie.pl pisze ALEKSANDRA WARCZYŃSKA

Pierwszy wielkopolski wiatrak pojawił się w źródłach w 1303 r. w Kobylinie. W drugiej połowie XIX w. było ich w Wielkopolsce aż 2700! Do dzisiaj stanowią nieodłączny element naszego krajobrazu. I choć wiele z nich niszczeje na naszych oczach, to ciągle jeszcze można powiedzieć, że Wielkopolska wiatrakami stoi.

Wiatraki w Osiecznej

A skoro to jedna z wizytówek Wielkopolski, a i temat bardzo wdzięczny, warto parę słów o wiatrakach napisać…

Zagroda Gburska i Rybacka w Nadolu

 https://muzeumpuck.pl/zagroda-gburska-i-rybacka

Projekt budowy zespołu elektrowni w rejonie Jeziora Żarnowieckiego stał się przyczyną podjęcia działań związanych z organizacją skansenu w Nadolu. Ochroną konserwatorską objęto tradycyjną XIX-wieczną zagrodę wiejską. Skansen otwarto równocześnie z Kamienicą Mieszczańską znajdującą się w Pucku 23 czerwca 1987 r. i obecnie w jego obrębie znajdują się: domostwo, zabudowania gospodarcze oraz obiekty towarzyszące jak studnia, piwnica, wozownia, gołębnik, kierat, pasieka, wędzarnia i piec chlebowy.

Chata, w której koncentrowało się życie trzypokoleniowej rodziny, posadowiona jest w głębi podwórza, odgrodzona od części gospodarczej ogrodem kwiatowym. W jej najbliższym sąsiedztwie znajdują się piwnica, studnia oraz warzywnik.

Stodoła posadowiona jest równolegle do drogi z możliwością obustronnego wjazdu na klepisko z drogi i z podwórza. Obecnie w stodole znajduje się ekspozycja poświęcona historii pszczelarstwa pomorskiego.

W skład zespołu wchodzi wielofunkcyjna obora, która pod jednym dachem mieściła pomieszczenia dla koni, bydła, trzody chlewnej, owiec i drobiu. Do obory dobudowana została wozownia. Kompleks wzbogaciła niedawno zrekonstruowana chata rybacka, remiza i scena.

Skanseny spod Babiej Góry

Zubrzyca Górna - Muzeum Wsi Orawskiej

Skansen Wsi Orawskiej ©

Położenie idealne. Pomiędzy pasmem Policy, a pasmem Babiej Góry. Idealne miejsce na wycieczki i wędrówki. Blisko na Orawę. Po drugiej stronie przełęczy Krowiarki- Zawoja, centrum turystyczne z wieloma zabytkami, karczmami, i innymi miejscami do spędzenia wolnego czasu.

MUZEUM PRZEMYSŁU NAFTOWEGO I GAZOWNICZEGO W BÓBRCE

 

Kopalnia ropy naftowej w Bóbrce, obecnie Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza – otwarta w 1854 roku i nadal działająca, kopalnia ropy naftowej w Bóbrce w Gminie Chorkówka, koło Krosna. Jej założycielami byli Ignacy Łukasiewicz, Tytus Trzecieski i Karol Klobassa-Zrencki.

źródło: bobrka.pl

Muzeum znajduje się na terenie najstarszej na świecie nadal działającej kopalni ropy naftowej.

Do najcenniejszych zabytków muzealnych należą obiekty, pochodzące z czasów Ignacego Łukasiewicza:

• Obelisk ufundowany w 1872 roku przez Ignacego Łukasiewicza.
• kopanka Franek, wykonana ręcznie około 1860 roku do głębokości 50 m, a następnie w latach późniejszych pogłębiona za pomocą wiertnicy ręcznej do głębokości 150 m.
• kopanka Janina; ręcznie wykopana do głębokości 132 m, a następnie pogłębiona wiertnicą ręczną do głębokości 250 m; do dziś jest eksploatowana.
• warsztat mechaniczny z 1864 roku, o konstrukcji drewnianej, który służył do obsługi wierceń metodą udarową. Znajdują się w nim najprostsze maszyny obróbcze

• Budynek Administracyjny kopalni tzw. Dom Łukasiewicza z 1865 roku, w którym zorganizowano ekspozycję apteczną. Prezentowane są tam również słuchowiska poświęcone historii odkrycia nafty i założenia kopalni ropy naftowej w Bóbrce. W budynku zgromadzono kolekcję lamp naftowych, fotografii oraz ekspozycję geologiczną.
• drewniana kuźnia kopalniana z 1856 roku; we wnętrzu znajdują się dwa paleniska zbudowane z cegły, podsycane za pomocą skórzanego miecha z lat 1890-1895; wyposażona jest w stare narzędzia kowalskie;
• zrekonstruowana wiertnica ręczna z 1862 roku, służąca do wiercenia metodą udarową płytkich otworów.

Wśród zabytków muzealnych w Bóbrce znajdują się także obiekty:

• kotłownia z końca XIX wieku o konstrukcji drewnianej, która dostarczała pary do napędu urządzeń kopalnianych. W kotłowni znajduje się kocioł płomienicowy.
• wiertnica typu kanadyjskiego z 1885 roku, napędzana lokomobilą parową.
• wiertnica udarowa typu Bitków z 1923 roku.
• urządzenia wiertnicze typu SM;
• urządzenia wiertnicze obrotowe typu Trauzl OP-1200, N1400S;
• pompy, sprężarki dawnej konstrukcji;
• kieraty do grupowego pompowania odwiertów: z 1890 roku oraz z okresu międzywojennego;
• zbiór gazomierzy domowych i przemysłowych;
• aparatura laboratoryjna;
• zbiór narzędzi do wierceń obrotowych.

W sieci:

• https://bobrka.pl/

Skansen Rzeki Pilicy

 Skansen Rzeki Pilicy powstaje od 2000 roku i jest pierwszym w Polsce muzeum na wolnym powietrzu poświęconym rzece. Początkowo działał jako muzeum społeczne, którym opiekowało się Stowarzyszenie Przyjaciół Pilicy i Nadpilicza (pomysłodawca i twórca placówki). Od 19 kwietnia 2005 roku Skansen funkcjonuje jako samorządowa instytucja kultury, podlegająca bezpośrednio Urzędowi Miasta w Tomaszowie Mazowieckim.

Podstawowym i konsekwentnie realizowanym założeniem Skansenu Rzeki Pilicy jest tworzenie placówki żywej, w której przyrodę i historię rzeki oraz przestrzeń kulturową, jaką ona wytworzyła, można poznawać wszystkimi zmysłami. Wiele eksponatów otrzymało w Skansenie Rzeki Pilicy „drugie życie”.

skansen przy Muzeum w Łowiczu

 

Na terenie ogrodu przy gmachu głównym muzeum znajduje się Ośrodek Plenerowy Budownictwa Ludowego popularnie nazywany miniskansenem. Prezentowane są tu najstarsze, przeniesione z terenu dawnego Księstwa Łowickiego, budynki mieszkalne i gospodarcze. Tworzą one dwie zagrody: XVIII-wieczną zagrodę typu otwartego oraz XIX-wieczną zagrodę zamkniętą (okólnik). Na ich przykładzie można zapoznać się ze zmianami zachodzącymi w konstrukcjach architektonicznych oraz rozplanowaniu i wystroju wnętrz chłopskich w Regionie Łowickim. Ekspozycję uzupełnia wystawa sprzętów oraz pojazdów używanych w gospodarstwie wiejskim.

Łowicki Park Etnograficzny w Maurzycach

 

Łowicki Park Etnograficzny w Maurzycach gromadzi zabytki architektury z terenu dawnego Księstwa Łowickiego (obszar współczesnych powiatów łowickiego i skierniewickiego). Położony jest w odległości ok. 7 km od Łowicza, przy trasie Warszawa – Poznań. Do zwiedzania został udostępniony w połowie lat 80. Obecnie znajduje się tu ponad 40 obiektów, datowanych w większości na II poł. XIX i I poł. XX w. Ich rozmieszczenie ukazuje dwa historyczne układy przestrzenne łowickiej wsi: tzw. starą wieś – owalnicę z centralnym placem wioskowym, występującą w XIX w. oraz tzw. nową wieś – pouwłaszczeniową ulicówkę.

Łódzki skansen

W skansenie znajduje się 8 obiektów typowych dla zabudowy Łodzi z przełomu XIX/XX w. i początków XX w. Obiekty dobrane zostały tak, aby jak najlepiej i najpełniej reprezentowały dawną architekturę miasta. Znalazły się wśród nich: kościół, willa letniskowa, piętrowy dom dla rodzin robotniczych, przystanek tramwajowy oraz 4 domy rzemieślników. 

Podlaska zabudowa

 

Muzeum Wsi Białostockiej

Odwiedzając skansen będą Państwo mogli zobaczyć zabytkową drewnianą architekturę podlaskiej wsi, taką, jaką współcześnie można już tylko podziwiać w muzeach na wolnym powietrzu. W skansenie znajdują się zarówno obiekty zaliczane do tak zwanej małej architektury, a więc krzyże, kapliczki, studnie, jak i budynki mieszkalne i gospodarcze, a także dwór przeniesiony z miejscowości Bobra Wielka.

Tykocin - drewniana zabudowa

Pentowo - dwór

Tatarskie wsie - zabudowa

Skansen Architektury Drewnianej Ludności Ruskiej Podlasia

 https://opencaching.pl/viewcache.php?cacheid=77514

Skansen Architektury Drewnianej Ludności Ruskiej Podlasia w Białowieży prezentuje obiekty budownictwa drewnianego z terenu Podlasia. W kolekcji znajduje się dziewięć obiektów o zróżnicowanym stanie zachowania – część z nich została przystosowana do zamieszkania przez turystów. Każdy z budynków jest jednak bardzo ładnie wyeksponowany i fantastycznie współgra z otaczającą go przyrodą, co sprawia, że spacer po muzeum jest ciekawym doświadczeniem.

W Skansenie znajdują się m.in. następujące budynki:

 

1. Wiatrak koźlak ze wsi Kotły zbudowany w roku 1925

2. Wiatrak koźlak z Orli z lat 30-tych XX wieku

3. Cztery chaty: ze wsi Biała (rok 1897), ze wsi Klejniki (rok 1893), ze wsi Czyżyki (rok 1885)

4. Majsternia (lata 20-te XX wieku) ze wsi Widowo

5. Stodoła (lata 40-te XX wieku) ze wsi Koszele

6. Bania: rekonstrukcja tradycyjnej sauny

7. Krzyż upamiętniający 1000-lecie Chrztu Rusi Kijowskiej oraz Kaplica pw. św. Aleksandra Newskiego

8. Drewniany płot pleciony

Pierwszym budynkiem na terenie skansenu był wiatrak przywieziony w roku 1978. W następnych latach kupiono i przywieziono następne eksponaty. Skansen wciąż się rozwija. W ostatnich latach sprowadzono kolejną stodołę oraz chatę. Większość budynków kryta jest gontem lub słomą. Ostatnia sprowadzona chata krytą blachą. Podczas zwiedzania można zapoznać się bliżej z historią powstania skansenu.

 

Powstanie i rozwój skansenu to zasługa przede wszystkim prof. Anatola Odzijewicza z Uniwersytetu w BIałymstoku, który od samego początku inicjował, organizował i kierował pracami przy rekonstrukcji kolejnych obiektów. Wraz ze wspólnikami z własnych środków sfinansowali wszystkie prace.  

 

Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu-Bierkowicach

  Muzeum Wsi Opolskiej w Opolu to jedyne muzeum na wolnym powietrzu w województwie Opolskiem i jedno z czterech tego rodzaju, położonych w historycznych granicach Śląska.

Jeden z ładniejszych skansenów na trasie MUWITu.
Utworzono tu 8 zagród z regionu oleskiego i opolskiego.

Zdecydowana większość obiektów prezentuje zrębową konstrukcję ścian. Przy ogrodzony płotami żerdziowymi domach założono ogródki kwiatowo- ziołowe i warzywne. Na polach uprawia się proso, pasternak, proso i grykę. Skansen niewątpliwie żyje- mieliśmy przyjemność obserwować jak kładziono strzechę.

U kowala w kuźni mój tata dostał zagadkę techniczną. Dzieci sobie może z tą  zagadką radzą- pan inżynier poległ:)

Dla mnie to miejsce ma szczególne znaczenie, bo po latach spotkałam tam mojego wspaniałego opiekuna praktyk w Pstrążnej- pana dra Euzebiusza Gila, kompletnie niestereotypowego, kochanego, uroczego opiekuna i wyśmienitego specjalistę, maniaka i pasjonata..

Pracownicy oprowadzają po obiektach- jak wiadomo ludzie są  różni, dlatego polecam następujących przewodników:

pani Lodzia - opiekun w chałupie gbura. Dość duża wiedza, umiejętność przekazania i przede wszystkim uśmiech. Przeurocza i bardzo kompetentna pani.

Mój prywatny profesor- Euzebiusz Gil- opiekun młyna. Bez komentarza- jeśli odpowiednio zagadacie możliwe ze nie wyjdziecie z młyna przed zmrokiem.

Pan Kowal o nieznanym imieniu, ale widoczny na zdjęciach. Tak unikatowy, że nie sposób go pomylić z nikim innym. Fachowiec. Pasjonat. Idealny do przekazywania wiedzy zarówno dzieciom jak i dorosłym.

Skansen Pogórza Sudeckiego - Pstrążna

 

Muzeum Kultury Ludowej Pogórza Sudeckiego jest położone na malowniczym zboczu w wiejskiej dzielnicy Kudowy Zdroju – Pstrążnej. Muzeum- Skansen powstało w 1984 r. jako oddział Muzeum Regionalnego w Wałbrzychu. 

Od 1.01.2006 r. jest samodzielną instytucją kultury, której organizatorem jest samorząd Kudowy Zdroju. Wystawę stałą stanowią zabytkowe obiekty drewnianej architektury ludowej pogórza sudeckiego. Domy cieszą oczy nie tylko kunsztowną konstrukcją – dowodem mistrzostwa dawnych cieślów, ale i zachowanymi starymi meblami i sprzętami gospodarskimi z XVIII, XIX i początków XX w.

Wiatraki w Osiecznej

 

Wiatraki w Osiecznej.

Muzeum Młynarstwa i Rolnictwa w Osiecznej

GPS: N51.89813 E16.66345

Kaliski Gród Piastów

 Rekonstrukcja grodu na Zawodziu (Kalisz)

Skansen w Dziekanowicach [na Lednicy]

 

Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach (na Lednicy)

- Uwagę każdego odwiedzającego Wielkopolski Park Etnograficzny zwrócą zapewne trzy wiatraki, ustawione na wzgórzu. Dwa z nich to wiatraki drewniane – tzw. partlak i koźlak, zbudowane w XIX wieku, trzeci wiatrak to murowany holender. Wszystkie trzy widać niemal z każdego miejsca muzeum. Warto też zwrócić uwagę na najstarszy obiekt muzealny – ponad czterystuletnia, bo pochodząca z 1602 roku, chałupę z miejscowości Zdrój.

Kujawsko-Dobrzyński Park Etnograficzny w Kłóbce

 ze strony skansenu

Ze względu na swoje położenie wśród pagórków, lasów i jezior Kłóbka nazywana jest „Perłą Kujaw”. W tym urokliwym krajobrazie ulokowany jest park etnograficzny z kilkunastoma obiektami architektury wiejskiej, z których najstarsze pochodzą z XVIII wieku.

Oprócz trzech zagród, na które składają się chałupy, stodoły, chlewiki, obórki, stajnie i spichlerze na terenie skansenowskiej wsi odtworzone zostały stare zakłady rzemieślnicze — kuźnia, olejarnia i garncarnia oraz wiatrak „koźlak”. W centrum skansenowskiej wsi znajduje się stara karczma, budynek szkoły, remiza strażacka i kościół.

Uzupełnieniem krajobrazu są różnego rodzaju ogrodzenia, studnie z żurawiem, ule i piwniczki-ziemianki, a także nieodłącznie związane z pejzażem wsi kapliczki przydrożne. Niepowtarzalny klimat tworzą ogródki przydomowe, z tradycyjnymi odmianami kwiatów i ziół  oraz poletka uprawne i sady, wśród których bytują zwierzęta domowe i hodowlane.

Na terenie skansenu, nad spiętrzeniem rzeki Lubieńki wznosi się dwór z poł. XIX w., w którym mieszkała Maria z Wodzińskich Orpiszewska — jedyna oficjalna narzeczona Fryderyka Chopina. We wnętrzach dworu wiernie odtworzono klimat dawnej siedziby ziemiańskiej oraz zaprezentowano życie i twórczość malarską Marii z Wodzińskich.

Dodatkową atrakcją skansenu są organizowane co roku: w ostatnią niedzielę czerwca, pierwszą niedzielę sierpnia i drugą niedzielę września festyny folklorystyczne z cyklu „Z życia dawnej wsi”. Ożywają wtedy tradycyjne warsztaty, zapomniane już zajęcia i zwyczaje. W rytm muzyki ludowej odtwarzane są tańce regionalne. Główna atrakcja festynów to widowiska tematyczne obrazujące dawne zwyczaje i obrzędy

Skansen w Klukach

 Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach powstało z myślą ratowania kultury materialnej dawnej ludności kaszubskiej, zwanej Słowińcami. Położenie Muzeum w środku funkcjonującej małej, wiejskiej społeczności, w centrum Parku Narodowego dodaje mu autentyczności i podkreśla symbiozę z otaczającą go przyrodą.

Stare chałupy i zagrody tętnią życiem w trakcie licznych imprez folklorystycznych odtwarzających dawną kulturę, czas  minionej epoki. Tysiące turystów i mieszkańców regionu przybywa do Muzeum na Czarne Wesele, główną imprezę otwierającą sezon.  

Zagroda jamneńska

  

Wystawa pn "Wyspa kulturowa. Wieś Jamno pod Koszalinem", którą prezentujemy w zabytkowej zagrodzie rybackiej, jest stałą ekspozycją powstałą jako efekt wieloletnich badań nad jamneńską kulturą ludową. Obrazuje najciekawsze dziedziny jamneńskiej kultury materialnej, obrzędowości i sztuki.

Zgromadzone eksponaty (448) pochodzą z początku XIX w. do poł. XX w. Najstarsze zabytki datowane są na I i II poł. XVIII w. Są one własnością naszego Muzeum (366), Muzeum Narodowego w Szczecinie (36) i Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (46 eksponatów).

Grupa jamneńska stanowi fascynującą wyspę w kulturze ludowej Pomorza. Była to społeczność zamieszkująca podkoszalińskie wsie Jamno i Łabusz (gdzie dominantem była wieś Jamno) leżące nad brzegiem jeziora Jamno. Po 1945 roku mieszkańcy wyjechali na teren dzisiejszych Niemiec, pozostawiając tradycyjną zabudowę oraz szereg sprzętów i narzędzi stanowiących wyposażenie domów i zagród.

Geograficzna izolacja, przynależność wsi do miasta Koszalina, region o przetrwałej słowiańskiej ludności autochtonicznej przemieszanej z czasem z napływowymi osadnikami niemieckimi i holenderskimi spowodowała powstanie prężnej enklawy kulturowej ukształtowanej w zmieniających się warunkach historycznych i etniczno-kulturowych.

Mieszkańcy wsi wszelkie zapożyczenia kulturowe adaptowali do własnych potrzeb w sposób wyjątkowo twórczy. Wieś samowystarczalna tworzyła funkcjonalne i niepowtarzalne w swej formie przedmioty codziennego użytku. W nich można dostrzec wypracowany swoisty styl oraz formy zdobnicze. Powstały typowe tylko dla tej grupy elementy zdobnicze na sprzętach gospodarstwa domowego. Bogato profilowane kredensy, malowane szafki do przechowywania żywności, skrzynie wianne o bogatej i ciekawej snycerce, ale przede wszystkim zdumiewające bogactwem polichromii krzesła i fotele. Zarówno fotele, jak i krzesła mają wyplatane z dartego łyka siedziska i pięknie malowane zaplecki w kwiatowe motywy (tulipany i polne kwiaty), wirujące koła i stylizowane serca. Nogi i oparcia tych sprzętów są ozdobnie toczone i profilowane.

Strój ludowy, przekształcający się w procesie historycznych przemian, mody miejscowej i kolonistów, utworzył ciekawą grupę kostiumową o elementach mieszanych - rodzimych (słowiańskich) i nawarstwionych (niemieckich i holenderskich).

Zrekonstruowany jamneński strój weselny można oglądać na wystawie.

Zaprezentowane w zagrodzie sprzęty nie pretendują do odtworzenia wiernie rozplanowanego wnętrza chaty jamneńskiej. Zgromadzone na wystawie autentyczne zabytki na pewno stanowiły wyposażenie domu jamneńskiego i pokazano je w sposób nie odbiegający od zachowanych archiwalnych zdjęć wnętrza izb jamneńskich.

Wystawa otrzymała III nagrodę - w kategorii wystaw etnograficznych - w ogólnopolskim konkursie Wydarzenie Muzealne Roku "Sybilla 2001" organizowanym przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Wystawa stała - autor scenariusza, komisarz wystawy - Lija Szadkowska