W XIV w. garbowali skóry nad Odrą

Archeolodzy znaleźli we Wrocławiu średniowieczną garbarnię. Choć była źródłem wyjątkowego smrodu, urządzono ją w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku Cesarskiego.

Drewnianą kadź odsłonięto w wykopie między kościołem Uniwersyteckim a ulicą Szewską. Ma prawie 2,5 m średnicy, prawdopodobnie pochodzi z XIV wieku.- To druga średniowieczna pracownia garbarska, którą  odkryliśmy we Wrocławiu. Pierwszą znaleźliśmy przy Więziennej 11- opowiada dyrektor Instytutu Archeologicznego prof. Jerzy Piekalski.

Izabela Branicka

 

Miała 18 lat, gdy poślubiła mężczyznę trzy razy starszego od siebie. Małżeństwo było zaplanowane przez rodziny, on przed nią miał dwie żony. Ale żyli zgodnie i szczęśliwie. I to właśnie przez 23 lata ich związku Białystok doczekał się miana Wersal Podlaski.

Nieznana historia Białegostoku

Nad dziejami Białegostoku w pierwszej połowie XIX w. historycy do tej pory tylko się prześlizgiwali. Dotyczy to również innych miast w naszym regionie. Dokumenty dotyczące tego okresu znajdują się bowiem w archiwum w Grodnie. Przez wiele lat dostęp do nich był niemożliwy, a po powstaniu państwa białoruskiego też mało kto do nich zaglądał.

Winobranie we wrześniu

Czeskie i morawskie wina są  znane i doceniane na całym świecie. Tradycyjnie we wrześniu odbywa się w Czechach święto tych ulubionych trunków – winobranie. podczas  imprezy goście mają okazję nie tylko skosztować wyśmienitego napoju, zwanego tutaj "płynnym słońcem", lecz także wziąć udział w licznych imprezach towarzyszących. W czeskich regionach winiarskich dojrzewają wyjątkowe owoce, z których powstaje wino o charakterystycznym, wspaniałym aromacie.

Największe w Czechach regiony winiarskie znajdują się na południowych Morawach, znanych z urodzajnych gleb. Winnice, ulokowane na stokach tutejszych wzgórz, wraz z polami i wioskami tworzą malowniczą mozaikę. To właśnie tutaj odbywają się największe winobrania. Słynne miasteczko winiarskie Mikulov (www.mikulov.cz) zaprasza na Pálavskie Winobranie. Centrum miasta wypełni muzyka, tańce, wystawy. W sobotę do Mikulova przybędzie historyczny orszak z królem Wacławem IV na czele, który będzie pasować swych rycerzy i przyglądać się ich szermierskim umiejętnościom. Później przez miasto przejdzie barwny pochód winiarzy i hodowców wina. W ogrodzie zamkowym odbywać się będą średniowieczne targi rzemieślnicze, na wielkiej scenie amfiteatru wystąpią znane grupy myzyczne, w niedzielę podczas  międzynarodowego konkursu O złote grono południowych Moraw zagrają orkiestry dęte.

 Do Znojmo (www.znojmocity.cz)zawita król Jan Luksemburski z małżonką Eliszkou z Przemyślidów a wieczorem odbędzie się pochód z pochodniami i pokaz sztucznych ogni. Na targach rzemiosł dawnych zaprezentują swe wyroby kowale i szklarze, na terenie klasztoru Louckiego zmierzą się w turnieju rycerze. Na wspaniałe wina, zarówno od wielkich producentów, jak i prywatnych hodowców, zapraszają liczne karczmy. Bogaty program uzupełnią koncerty muzyki sakralnej, organizowane między innymi w uroczyście przystrojonym kościele św. Mikołaja. 

Na największy w Czechach przegląd folkloru, win i specjałów gastronomicznych zaprasza region Slovacka (www.slovacko.cz). W imprezie zaprezentuje się około 50 slovackich miast i gmin. Oprócz uroczystych orszaków i jarmarków rzemiosł ludowych, na gości czekają prezentacje poszczególnych miast i gmin, przegląd orkiestr dętych, tańce na ulicach miasta, rejs łodzią po kanale Baty, wieczorny odpoczynek przy muzyce cymbałowej w najpiękniejszych piwnicach winnych Slovacka oraz niedzielna wystawa. 

Wstęp na wszystkie imprezy jest bezpłatny. 

Na winobranie w Velkich Pavlovicach (www.velke-pavlovice.cz)  zapraszamy dzieci i dorosłych. 

podczas  winobrania Valtickiego  na valtickim rynku (www.radnice-valtice.cz) prezentowane będą stare tradycje winiarskie, można będzie spróbować różnych rodzajów win. Wieczór wypełnią wesołe zabawy i tańce. 

Święto winobrania obchodzone będzie także w innych regionach Czech: na Karlsztejnie, najbardziej znanym czeskim zamku, (www.hradkarlsztejn.cz), oddalonym 25 km od Pragi, odbędzie się  Karlsztejnskie winobranie, któremu towarzyszyć będzie barwny program. Oprócz degustacji karlsztejnskich win, burczaków – słodkich, smacznych napojów z fermentującego wina, oraz specjałów kulinarnych, dla gości przygotowano między innymi przegląd strojów średniowiecznych, naukę historycznych tańców, wystąpienia połykaczy ognia, fakirów i dworskich magów, wielki królewski turniej rycerski, jarmark średniowieczny. Najważniejszym punktem programu będzie historyczny orszak z samym cesarzem Karolem IV na czele. 

Mnóstwo atrakcji podczas  trzydniowego święta wina szykuje Mielnik (www.melnik.cz). Także tutaj zawita cesarz Karol IV ze swoją świtą, na którego cześć miasto rozświetlą fajerwerki. Goście będą mieli okazję odwiedzić zamek (www.lobkowicz- Melnik.cz ) i spróbować wyśmienitego wina w zabytkowych wnętrzach piwniczek winnych z XIV wieku, czynnych w ciągu całego roku. 

Tradycję winobrania pielęgnuje także północnoczeskie miasto Kadań (www.mesto-kadan.cz). podczas  Świętowacławskiego Winobrania (29.9.2007), które odbędzie się na terenie klasztoru Franciszkanów, będzie można skosztować tegorocznego burczaka i wina oraz zapoznać się z procesem przygotowywania wina. 

Winobranie z długoletnią tradycją odbywa się we Strażnicy (www.straznice- Mesto.cz), na wino przyjedącie do Litomierzyc (http://info.litomerice.cz), a na burczak do Znojma (www.znovin.cz). Również winiarze w Pradze chcą pochwalić się swymi produktami-  zapraszają na Trojskie Winobranie w ogrodzie botanicznym (www.botanicka.cz). 

Miłośnicy turystyki rowerowej mogą zwiedzić dziesięć największych czeskich regionów winiarskich korzystając z Morawskich Winiarskich Ścieżek Rowerowych (www.vinarske.stezky.cz , www.nadacepartnerstvi.cz ), piwniczki winne zapewnią znużonym turystom przyjemny odpoczynek.

Jaskinia Raj

Niezwykłe bogactwo szaty naciekowej z licznymi jeziorkami i innymi, charakterystycznymi formami krasowymi, to atuty najpiękniejszej jaskini zlokalizowanej w Górach Świętokrzyskich. Najstarsze góry w Polsce kryją w swoim wnętrzu wiele tajemnic. Przez wiele milionów lat przyroda na tym obszarze tworzyła niepowtarzalne piękno. M.in. za sprawą charakterystycznych dla skał węglanowych zjawisk krasowych powstawały na ich powierzchni oraz we wnętrzu fantazyjne formy. Jednym z przykładów jest jaskinia "Raj" zlokalizowana w Dobrzączce koło Chęcin. Odkryta przypadkowo na początku lat 60. poprzedniego stulecia, z uwagi na niezwykłe bogactwo szaty naciekowej przez swoich odkrywców została nazwana właśnie "Rajem".

- Znajdziemy tu m.in. kolumny naciekowe (najbardziej znane to Harfa i Pagoda), stalaktyty i stalagmity, trawertyny oraz misy martwicowe. Osobnym, godnym wymienienia, elementem są  tzw. perły jaskiniowe czyli luźne nacieki w kształcie drobnych kulek- mówi Bogusława Krawczyńska, kierowniczka obiektu.

Woda z dwutlenkiem węgla misternie tworzyła fantastyczne formy, które nagromadzone zostały na niewielkiej przestrzeni. Dlatego też opisywana jaskinia należy do najpiękniejszych tego typu obiektów w Polsce. Ba, nie zawaham się napisać, że jest właśnie najpiękniejsza. Potwierdzają to turyści, którzy wychodząc z wnętrza jaskini długo jeszcze rozpamiętują obrazy, jakie dane im było na blisko 180 metrowej trasie turystycznej oglądać. Ale chyba najlepiej walory tego miejsca oddaje wpis dokonany do księgi pamiątkowej przez Walerego Goetla: " Zwiedziłem wiele jaskiń na świecie, aż los zaprowadził mnie do jaskini "Raj". Myślę, po zwiedzeniu tej jaskini, że nadano jej właściwą nazwę. Jaskinia jest wprawdzie maleńka, ale kryje wielkie bogactwo zjawisk i form krasowych. Tak znaczne nagromadzenie walorów przyrody budzi zachwyt i zdumienie. Jestem pewny, że jaskinia służąc dobrze zarówno celom naukowym, jak i turystyce, stanie się jednym z najbardziej cenionych w kraju rezerwatów przyrody. Dzięki odpowiednio wcześniej podjętej akcji zabezpieczenia, ochrony i zagospodarowania, jaskinię ocalono od zniszczeń, jakim uległo już wiele tego typu obiektów w Polsce...". Tyle wybitny geolog i paleontolog.

Teraz czas  na szczegóły: Zwiedzanie zaczyna się w pawilonie, gdzie turyści mają okazję zapoznać się ze stałą ekspozycją wprowadzającą w tematykę krasu. Znajdziemy wśród niej m.in. Narzędzia krzemienne wykorzystywane przez człowieka neeandrtalskiego oraz szczątki prehistorycznych zwierząt: mamuta, nosorożca włochatego, niedźwiedzia jaskiniowego- zachęca B. Krawczyńska. A później przez ponad dwudziestometrową sztolnię, pełniącą rolę śluzy zabezpieczającej mikroklimat jaskini, wkraczamy do innego świata; pełnego baśniowych elementów, których nawet najbardziej zdolny scenarzysta, z bogatą wyobraźnią, nie byłby w stanie wykreować. Mamy nadzieję, że choć trochę ich wygląd przybliżą zamieszczone, pochodzące z archiwum jaskini, zdjęcia.

Na koniec garść informacji praktycznych. Obiekt można zwiedzać od marca do listopada codziennie, oprócz poniedziałków, w godzinach od 10:00 do 17:00. czas  przejścia trasą turystyczną zajmuje około 45 minut. Z uwagi na panujące w jaskini warunki (duża wilgotność powietrza, sięgająca około 95% oraz temperaturę powietrza- około +9 st.C) do zwiedzana należy się odpowiednio przygotować (mam na myśli ubiór). Pamiętać warto również, że ze względu na konieczność ochrony mikroklimatu i szaty naciekowej jaskini wprowadzono ograniczenia w ruchu turystycznym. Dlatego też należy z wyprzedzeniem (co najmniej jednodniowym) rezerwować bilety pod numerem telefonu: 041 346 55 18. Ceny biletów: 13 zł- normalny, 9 zł- ulgowy, dzieci poniżej 4. lat- wstęp wolny (w cenie biletów obsługa przewodnicka). W okresie od 1 listopada do końca marca cena promocyjna biletów tylko 9 zł.

Do "Raju" dotrzemy kierując się z Kielc w kierunku Chęcin i za znakami w kierunku zajazdu o tej samej nazwie. Z południa Polski: za drogowym węzłem w Chęcinach kierujemy się do Kielc, następnie po kilku kilometrach w lewo za znakami.

Diament spod Sandomierza

Świat zainteresował się krzemieniem pasiastym dopiero w latach 70-tych. Ja - ignorant biżuterii - dopiero 20 lat później, kiedy moja babcia podsunęła mi poniższy artykuł. Ponieważ wówczas nie wiedziałam jeszcze, że trzeba zachować źródło... nie mam pojęcia, czyjego jest autorstwa i w której gazecie się pojawił. Pamiętam, jak przez mgłę, że pieczołowicie przeklepywałam go na potrzeby mojej ówczesnej strony (praciotki MUWITu). Przypomniałam sobie o jego istnieniu niedawno, kiedy moje autostopowo-koncertowe losy zaprowadziły nie do Sandomierza - jedynym miejscu na świecie, gdzie ów kamień występuje. 

zdjecie pochodzi z www.ciekawesciezki.pl

Brama Opatowska

Brama Opatowska - główny zabytek Sandomierza, jedna z niegdyś czterech bram wchodzących w kompleks murów obronnych Sandomierza, wzniesiona przez króla Kazimierza Wielkiego około 1362 roku. Do bramy przylegają, bo obu jej stronach pozostałości murów.

W szesnastym wieku bramę zwieńczono renesansową attyką. Attyki budowano w celu zabezpieczenia dachów przed wyrzucanymi przez nieprzyjaciela strzałami z gorejącymi wiechciami. Wspomniana attyka była więc strukturą podnoszącą obronność budowli. Bramę zamykano od góry broną, czyli mocną, okutą żelazem kratą z bali dębowych. W latach 1928-1929 Brama Opatowska została pokryta żelbetonowym stropem i udostępniona zwiedzającym. Niegdyś istniały oprócz opatowskiej trzy bramy. Żadna do dnia dzisiejszego nie zachowała się. Ponadto było 21 baszt i dwie furty, z czego jedna Dominikańska, zwana Uchem Igielnym, istnieje po dziś dzień. 

Tekst pochodzi z https://www.geocaching.com/geocache/GC62J2N