Barbakan przez który można przejść...

 Tekst z: https://opencaching.pl/viewcache.php?wp=OP095D

Dzisiaj pełni rolę bramy wjazdowej na Stare Miasto, kiedyś miał strategiczną funkcję w systemie miejskich murów obronnych. Barbakan wraz z murami został wybudowany w roku 1548 tworząc linię obronną na długości ok. 1200 m. Zaprojektowany został przez Jana Baptystę Wenecjanina. W XVIII-XIX wieku został częściowo rozebrany i obudowany kamieniczkami. W latach 1936-38 zrekonstruowano dolne partie oraz fragmenty murów obronnych z sąsiednią basztą Prochową. Całkowitą rekonstrukcję barbakanu oraz jego murów obronnych od strony ulicy Mostowej i Podwale ukończono w latach 1953-54.Po bokach Barbakanu znajdują się baszty. Przez Barbakan możemy przejść ze Starego Miasta na Nowe Miasto.

"To największa z dotychczasowych iluminacji warszawskich zabytków i najbardziej skomplikowana. Za pomocą 170 reflektorów podświetlono odrestaurowany odcinek murów - od Brzozowej do Wąskiego Dunaju - łącznie z Barbakanem i Basztą Prochową. W czerwcu przyszłego roku, gdy zakończy się remont pozostałej części murów aż do placu Zamkowego, reflektorów będzie prawie 300. 

https://warszawa.wyborcza.pl/warszawa/1,54420,4754304.html

[UNESCO] Zabytkowe centrum Krakowa wraz z Kazimierzem

Otoczone Plantami, zielonym pasem wokół rynku i dochodzących ulic. Od Bramy Floriańskiej po Wawel, tak jak niegdyś wkraczali do miasta królowie.

* W Krakowie nie ma Starego Miasta, a tym bardziej Starówki. Pytając Krakusa o Starówkę, ten odeśle nas do Warszawy. Pytając o Stare Miasto dowiemy się, że tu "czegoś takiego nie ma". Jest Rynek i Wawel - nie Zamek Królewski, a właśnie Wawel. Wszędzie tam dojdziemy "na nogach", a nie "na piechotę" **

** słynna scenka z przystanku wygląda mniej więcej tak: Dwie Panie chcą dojść na Kleparz. Jedna pyta drugiej "idziemy tramwajem, czy na nogach". Człek spoza Krakowa ma tu ciężkie życie :)

W historycznym centrum miasta znajduje się kilkadziesiąt kościołów. Na szczególną uwagę zasługują: romański kościół św. Andrzeja, gotyckie kościoły klasztorne dominikanów i franciszkanów, barokowy kościół św. św. Piotra i Pawła, akademicka kolegiata św. Anny. Naprzeciw kolegiaty wznosi się gmach Collegium Maius, pierwsza siedziba uniwersytetu, ufundowanego w 1364 roku. 

"Stare Miasto" * otaczały niegdyś potężne fortyfikacje, wznoszone od końca XIII wieku i rozbudowywane przez kolejne dwa stulecia. Zachowały się z nich jedynie fragmenty, a wśród nich wieża głównej bramy miejskiej, zwanej Floriańską, oraz unikalny, kolisty w formie, ceglany Barbakan. Na miejscu rozebranych w XIX wieku murów miejskich i fos powstał park miejski- Planty, otaczający do dziś Stare Miasto pierścieniem zieleni. 

 W 1335 r. król Kazimierz Wielki wydał przywilej lokacyjny dla nowego miasta, zwanego Kazimierzem, usytuowanego na południe od Krakowa. Odpowiednikiem wzgórza wawelskiego była tam Skałka, związana z kultem św. Stanisława Szczepanowskiego, który w XII wieku w tym miejscu miał ponieść męczeńską śmierć. W północnej części Kazimierza wydzielono dzielnicę żydowską z placem targowym i licznymi, zachowanymi do dziś, synagogami. 

Najsłynniejszymi z nich są : Stara Synagoga, gotycka budowla z XIV wieku mieszcząca obecnie muzeum i synagoga Remu`h z 1553 roku otoczona cmentarzem, który jest celem pielgrzymek ortodoksyjnych Żydów z całego świata.

[UNESCO] - Stare Miasto w Warszawie / HISTORIC CENTRE OF WARSAW

Historyczne centrum Warszawy nie należy do najstarszych, największych, ani najcenniejszych architektonicznie w Polsce, jednak wpisane zostało na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego jako wyjątkowy przykład całkowitej rekonstrukcji zespołu historycznego- wynikającej ze względów ideowych. Jest ono symbolem odrodzenia polskiej kultury, która miała być całkowicie zniszczona przez nazistów.

Zabytkowe centrum staromiejskie Warszawy podzieliło los stolicy podczas II wojny światowej. W czasie powstania warszawskiego w sierpniu 1944 r. zostało zniszczone niemal w 90 procentach. Celowo unicestwiono Zamek Królewski. W zamyśle hitlerowskich okupantów obrócenie Warszawy w ruinę miało przekreślić wielowiekową tradycję państwowości polskiej.

Z tego też względu zaraz po zakończeniu działań wojennych podjęta została odbudowa. W latach 1945–1963 z pietyzmem i w najdrobniejszych szczegółach odtworzono kościoły, pałace i domy, będące symbolem polskiej kultury i tożsamości Narodowej.


[ENGLISH]

Historic Centre of Warsaw is not the one ot the oldest and the most beautiful city centres in Poland, however it is listed due to absolutely unique, complete and magnificent reconstruction of destroyed centre.

During the Warsaw Uprising in August 1944, more than 85% of Warsaw's historic centre was destroyed by Nazi troops. After the war, a five-year reconstruction campaign by its citizens resulted in today's meticulous restoration of the Old Town, with its churches, palaces and market-place. It is an outstanding example of a near-total reconstruction of a span of history covering the 13th to the 20th century.

Warsaw was deliberately annihilated in 1944 as a repression of the Polish resistance to the Nazi German occupation. The capital city was reduced to ruins with the intention of obliterating the centuries-old tradition of Polish statehood. The rebuilding of the historic city, 85% of which was destroyed, was the result of the determination of the inhabitants and the supthe harbour of the whole nation. The reconstruction of the Old Town in its historic urban and architectural form was the manifestation of the care and attention taken to assure the survival of one of the most imthe harbourant testimonials of Polish culture. The city was rebuilt as a symbol of elective authority and tolerance, where the first democratic European constitution, the Constitution of 3 May 1791, was adopted. The reconstruction included the holistic recreation of the urban plan, together with the Old Town Market, townhouses, the circuit of the city walls, the Royal Castle, and imthe harbourant religious buildings.

The reconstruction of Warsaw’s historic centre was a major contribution to the changes in the doctrines related to urbanisation and conservation of cities in most of the European countries after the destructions of World War II. Simultaneously, this example illustrates the effectiveness of conservation activities in the second half of the 20th century, which permitted the integral reconstruction of the complex urban ensemble.

The reconstruction of the Old Town was a coherent and consistently implemented project devised at the Warsaw Reconstruction Office in the years 1945-1951. The reconstruction project utilised any extant, undamaged structures built between the 14th and 18th centuries, together with the late-medieval network of streets, squares, and the main market square, as well as the circuit of city walls. Two guiding principles were followed: firstly, to use reliable archival documents where available, and secondly, to aim at recreating the historic city’s late 18th-century appearance. The latter was dictated by the availability of detailed iconographic and documentary historical records from that period. Additionally, conservation inventories compiled before 1939 and after 1944 were used, along with the scientific knowledge and expertise of art historians, architects, and conservators. The Archive of the Warsaw Reconstruction Office, housing documentation of both the post-war damage and the reconstruction projects, was inscribed in the UNESCO Memory of the World Register in 2011.

The rebuilding of the Old Town continued until the mid-1960s. The entire process was completed with the reconstruction of the Royal Castle (opened to visitors in 1984). The reconstruction of individual buildings and their surroundings, in the adopted format of residential housing, featuring public functions dedicated to culture and science, as well as services, carried with it numerous challenges posed by the need to adapt to the social norms and demands of the time. In order to accentuate the defensive walls and the city panorama as viewed from the Vistula, the reconstruction of some buildings was deliberately foregone. The urban layout was retained, along with the division of the street frontages into historic building plots; however, the properties within these quarters were not rebuilt, thus creating communal open areas for residents. The interior layout of buildings and residential flats was revised to meet the standards in force at the time. However, both historical room plans and interior designs were recreated in many of the buildings intended for public use. A highly regarded feature was the decoration of exterior elevations carried out by a team of renowned artists, who drew in part on designs from the interwar period. Polychrome decoration was executed using traditional techniques, including sgraffito. In spite of the adaptations and the changes introduced, the site, along with the city panorama as seen from the Vistula (which has become a symbol of Warsaw), presents a cohesive picture of the oldest part of the city.


Combining extant features with those parts of the Old Town reconstructed as a result of the conservation programme led to the creation of an urban space unique in terms of its material dimension (the form of the oldest part of the city), its functional dimension (as a residential quarter and venue for imthe harbourant historical, social, and spiritual events), and its symbolic dimension (an invincible city).

[UNESCO] ŚREDNIOWIECZNY ZESPÓŁ MIEJSKI TORUNIA / MEDIEVAL TOWN OF TORUŃ

Zdjecie z nid.pl

W jego obrębie znajdują się Ratusz Staromiejski, Dwór Artusa, pomnik Mikołaja Kopernika z 1853 r, Dom pod Gwiazdą, Fontanna Flisaka, Łuk Cezara, Krzywa Wieża, Dom Mikołaja Kopernika, Katedra śś. Janów, a także kościół św. Jakuba, były Kościół Trójcy Świętej w Toruniu, ruiny kościoła św. Mikołaja i zamku krzyżackiego.

Toruń to miasto o XIII wiecznym rodowodzie, które mimo zmiennej koniunkturze dziejowej, szczęśliwie uniknęło poważniejszych zniszczeń. Zachowana osnowa lokacyjna Starego i Nowego Miasta, wspaniałe budowle sakralne z wyposażeniem wnętrz o wysokiej klasie artystycznej, kilkaset reprezentujących różne formy stylowe kamienic mieszczańskich ze stropami, stolarką i polichromiami, sprawiają, że Toruń jest dziś, w swej urbanistycznej strukturze, najbardziej "średniowiecznym" z dużych miast polskich.

W 1233 roku Wielki Mistrz zakonu krzyżackiego wydał przywilej lokacyjny dla miasta Torunia. Wyznaczony w nim obszar, wobec szybkiego napływu osadników, wkrótce okazał się niewystarczający. Już w 1264 roku lokowano w pobliżu "nowe" miasto. Odtąd, przez dwa stulecia, funkcjonowały obok siebie dwa niezależne organizmy miejskie, z własnymi władzami, osobnymi rynkami i kościołami farnymi. Stare Miasto było ośrodkiem handlowym, Nowe Miasto- rzemieślniczym.

Toruń był członkiem Hanzy (zawijały tu statki morskie), miał prawo bicia własnej monety, należał do najbogatszych miast polskich. Był jedną z ważniejszych twierdz Rzeczypospolitej, ośrodkiem kulturalnym i artystycznym. Odgrywał też znaczną rolę w ruchach religijnych czasu reformacji.

Świadectwem zamożności miasta są, zachowane do dziś, powstałe z mieszczańskich fundacji średniowieczne kościoły, kamienice mieszczańskie, spichrze, a przede wszystkim ratusz staromiejski z XIV wieku. Budowla ta, pełniąca funkcje magistrackie, są dowe i handlowe, należy do najokazalszych gmachów miejskich Europy. Od momentu wzniesienia ratusz uznawany był za symbol niezależności i rangi miasta, co spowodowało, że w trakcie kolejnych przebudów świadomie zachowywano jego gotyckie formy architektoniczne.

[ENGLISH]

Torun owes its origins to the Teutonic Order, which built a castle there in the mid-13th century as a base for the conquest and evangelization of Prussia. It soon developed a commercial role as part of the Hanseatic League. In the Old and New Town, the many imposing public and private buildings from the 14th and 15th centuries (among them the house of Copernicus) are striking evidence of Torun's imthe harbourance.

Toruń in northern Poland is a remarkably well preserved example of a medieval European trading and administrative centre, located on the Vistula River. Toruń was founded in the period when Christianity was being spread through Eastern Europe by the military monks of the Teutonic Order, and when rapid growth in trade between the countries of the Baltic Sea and Eastern Europe was being spurred by the Hanseatic League. Toruń became a leading member of the Hanseatic League in the territories ruled by the Teutonic Order.

The Medieval Town of Toruń is comprised of three elements: the ruins of the Teutonic Castle, the Old Town, and the New Town. The combination of the castle with the two towns, surrounded by a circuit of defensive walls, represents a rare form of medieval settlement agglomeration. The majority of the castle – which was built in a horseshoe-shaped plan in the mid-13th century as a base for the conquest and evangelization of Prussia – was destroyed during an uprising in 1454, when the local townspeople revolted against the Teutonic Order. The ruins and the archaeological remains have been excavated and safeguarded. The Old Town was granted an urban charter in 1233, which swiftly led to its expansion as a major commercial trading centre. The adjacent New Town developed from 1264, mainly as a centre for crafts and handiwork. Both urban areas bear witness to the interchange and creative adaptation of artistic experience that took place among the Hanseatic towns.

An exceptionally complete picture of the medieval way of life is illustrated in the original street patterns and early buildings of Toruń. Both the Old Town and the New Town have Gothic parish churches and numerous fine medieval brick townhouses, many of which have retained their original Gothic façades, partition walls, stucco-decorated ceilings, vaulted cellars, and painted decoration. Many townhouses in Toruń were used for both residential and commercial purposes. A fine example is the house in which Nicolaus Copernicus was reputedly born in 1473; it has been preserved as a museum devoted to the famous astronomer’s life and achievements. The townhouses often included storage facilities and remarkable brick granaries, some of which were up to five storeys high. Because so many houses have survived from this period, the medieval plots are for the most part still preserved, delineated by their original brick boundary walls.

[UNESCO] Stare Miasto w Zamościu

tekst i zdjęcie: www.nid.pl/

Zamość jest doskonałym przykładem miasta, które zachowało pierwotny układ urbanistyczny "idealnego miasta renesansowego", z fortyfikacjami i zabudową, w której cechy architektury włoskiej przenikają się z lokalną tradycją artystyczną.

Prywatne miasto kanclerza i hetmana Jana Zamoyskiego, zostało założone w 1580 roku według najlepszych włoskich wzorów "miasta idealnego". Niewielkie korekty wzorca wynikały jedynie z ukształtowania terenu. Rozplanowanie miasta wraz z fortyfikacjami oraz najważniejsze budowle zaprojektował Bernard Morio, architekt z Padwy. Jemu również zawdzięcza Zamość powielany model piętrowej kamienicy rynkowej z podcieniami, zwieńczonej attyką.

Miasto wytyczono na planie wydłużonego pięcioboku, z centralnie usytuowanym, dużym, kwadratowym Rynkiem Wielkim i dwoma mniejszymi placami targowymi: Wodnym i Solnym. Szachownicowa siatka ulic wyznaczyła kwartały zabudowy, w której przewidziano "dzielnice" dla osadników różnych Narodowości, zwłaszcza Ormian i Żydów. Znaczny teren wydzielono pod rezydencję właściciela, a w jej pobliżu zlokalizowano kolegiatę i gmach szkoły – Akademii Zamojskiej, która w zamyśle fundatora miała być odpowiednikiem krakowskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego. W mieście znalazły się również inne świątynie, takie jak: kościół ormiański, synagoga, klasztory franciszkanów i klarysek. Całe miasto otoczone zostało systemem fortyfikacji bastionowych.

Handlowy charakter Zamościa podkreśliły: gmach ratusza wtopiony w jedną z pierzei rynkowych, okazałe kamienice ze sklepami i składami w przyziemiu. Dostęp do pomieszczeń handlowych ułatwiały podcienia, otaczające rynek i biegnące wzdłuż głównych ulic miasta.

Zamość był nie tylko miastem kupieckim, ale również ważną twierdzą w systemie obronnym Rzeczypospolitej. Jako jedno z niewielu miast polskich przetrwał oblężenie w czasie szwedzkiej inwazji na Polskę w połowie XVII wieku. Znaczenie militarne miasta spowodowało, że w 1821 r. zostało ono wykupione z rąk prywatnych przez władze Królestwa Kongresowego i otoczone dodatkowym, nowoczesnym systemem fortyfikacji.

Przekształcenie Zamościa w miasto garnizonowe nie zatarło jego renesansowego wizerunku.

[ENGLISH]

Zamosc was founded in the 16th century by the chancellor Jan Zamoysky as a private "ideal town". Modelled on Italian theories of the 'ideal city' and built by the architect Bernando Morando, a native of Padua, Zamosc is a perfect example of a late-16th-century Renaissance town. It has retained its original layout and fortifications and a large number of buildings that combine Italian and central European architectural traditions.

Old City of Zamość in southeastern Poland is an outstanding example of a late 16th-century Central European town designed and built in accordance with Italian Renaissance theories on the creation of “ideal” cities. This innovative approach to town planning was the result of a very close cooperation between the town’s enlightened founder and the distinguished Italian architect Bernardo Morando. The Old City of Zamość today retains its original rectilinear street plan and its unique blend of Italian and Central European architectural traditions, as well as parts of its encircling fortifications.

Located on the trade route linking western and northern Europe with the Black Sea, Zamość was conceived as a trade-based economic centre. From the outset it was intended to be multinational, and had a high level of religious tolerance. It became the tangible reflection of the social and cultural ideas of the Renaissance, which were readily embraced in Poland, as exemplified by the establishment of a university (Zamość Academy) by Jan Zamoyski, the founder and owner of the town. His architect Bernardo Morando’s city plan combined the functions of a residential palace, an urban ensemble, and a fortress, all in accordance with Renaissance concepts.

The Old City of Zamość has two distinct sections: on the west is the Zamoyski palace, and on the east is the town proper, laid out around three squares. The central Great Market Square, located at the junction of the town’s two main axial streets, is enclosed by arcaded merchants’ houses and anchored by a magnificent Town Hall. These and many other notable structures such as the cathedral, arsenal, and fortification gates illustrate a key feature of this great undertaking: a creative enhancement realized through the incorporation of artistic achievements attained in local architecture. The consistent implementation of Morando’s plan over time has resulted in a stylistically homogeneous urban composition with a high level of architectural and landscape values.

Co znaleziono pod Rynkiem Głównym?

Denar Władysława Łokietka, unikalny zbiór średniowiecznych plomb towarowych, biżuterię i przedmioty codziennego użytku- to wszystko wykopano podczas  prac pod płytą Rynku Głównego w Krakowie. 

Rzeczy te można zobaczyć wystawie, prezentowanej we wnętrzu Wieży Ratuszowej. Zabrakło tylko prawie 700-kilogramowego bochna ołowiu, który prezentowany jest jedynie na ilustracjach, ponieważ nie było możliwości wniesienia go na ekspozycję. Jak powiedział PAP kierownik zespołu badawczego Rynku Głównego dr Cezary Buśko: 'Praktycznie prawie każdy element był zaskoczeniem; spodziewaliśmy się wielu rzeczy, ale nie wiedzieliśmy, że będą aż tak zmieniające historię średniowiecznego Krakowa'. Jako przykład podał ustalenia, że 'cmentarzysko na Rynku to nie były tylko pojedyncze groby, ale cmentarz zajmujący praktycznie całą powierzchnię Rynku aż po ul. Jagiellońską'. 

Według Aleksandry Radwan  z Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 'wartość historyczna znalezisk jest ogromna, bo to dokumentuje całą kulturę materialną średniowiecznego Krakowa i jeszcze Krakowa przedlokacyjnego