[UNESCO] Zabytkowe centrum Krakowa wraz z Kazimierzem

Otoczone Plantami, zielonym pasem wokół rynku i dochodzących ulic. Od Bramy Floriańskiej po Wawel, tak jak niegdyś wkraczali do miasta królowie.

* W Krakowie nie ma Starego Miasta, a tym bardziej Starówki. Pytając Krakusa o Starówkę, ten odeśle nas do Warszawy. Pytając o Stare Miasto dowiemy się, że tu "czegoś takiego nie ma". Jest Rynek i Wawel - nie Zamek Królewski, a właśnie Wawel. Wszędzie tam dojdziemy "na nogach", a nie "na piechotę" **

** słynna scenka z przystanku wygląda mniej więcej tak: Dwie Panie chcą dojść na Kleparz. Jedna pyta drugiej "idziemy tramwajem, czy na nogach". Człek spoza Krakowa ma tu ciężkie życie :)

W historycznym centrum miasta znajduje się kilkadziesiąt kościołów. Na szczególną uwagę zasługują: romański kościół św. Andrzeja, gotyckie kościoły klasztorne dominikanów i franciszkanów, barokowy kościół św. św. Piotra i Pawła, akademicka kolegiata św. Anny. Naprzeciw kolegiaty wznosi się gmach Collegium Maius, pierwsza siedziba uniwersytetu, ufundowanego w 1364 roku. 

"Stare Miasto" * otaczały niegdyś potężne fortyfikacje, wznoszone od końca XIII wieku i rozbudowywane przez kolejne dwa stulecia. Zachowały się z nich jedynie fragmenty, a wśród nich wieża głównej bramy miejskiej, zwanej Floriańską, oraz unikalny, kolisty w formie, ceglany Barbakan. Na miejscu rozebranych w XIX wieku murów miejskich i fos powstał park miejski- Planty, otaczający do dziś Stare Miasto pierścieniem zieleni. 

 W 1335 r. król Kazimierz Wielki wydał przywilej lokacyjny dla nowego miasta, zwanego Kazimierzem, usytuowanego na południe od Krakowa. Odpowiednikiem wzgórza wawelskiego była tam Skałka, związana z kultem św. Stanisława Szczepanowskiego, który w XII wieku w tym miejscu miał ponieść męczeńską śmierć. W północnej części Kazimierza wydzielono dzielnicę żydowską z placem targowym i licznymi, zachowanymi do dziś, synagogami. 

Najsłynniejszymi z nich są : Stara Synagoga, gotycka budowla z XIV wieku mieszcząca obecnie muzeum i synagoga Remu`h z 1553 roku otoczona cmentarzem, który jest celem pielgrzymek ortodoksyjnych Żydów z całego świata.

Co znaleziono pod Rynkiem Głównym?

Denar Władysława Łokietka, unikalny zbiór średniowiecznych plomb towarowych, biżuterię i przedmioty codziennego użytku- to wszystko wykopano podczas  prac pod płytą Rynku Głównego w Krakowie. 

Rzeczy te można zobaczyć wystawie, prezentowanej we wnętrzu Wieży Ratuszowej. Zabrakło tylko prawie 700-kilogramowego bochna ołowiu, który prezentowany jest jedynie na ilustracjach, ponieważ nie było możliwości wniesienia go na ekspozycję. Jak powiedział PAP kierownik zespołu badawczego Rynku Głównego dr Cezary Buśko: 'Praktycznie prawie każdy element był zaskoczeniem; spodziewaliśmy się wielu rzeczy, ale nie wiedzieliśmy, że będą aż tak zmieniające historię średniowiecznego Krakowa'. Jako przykład podał ustalenia, że 'cmentarzysko na Rynku to nie były tylko pojedyncze groby, ale cmentarz zajmujący praktycznie całą powierzchnię Rynku aż po ul. Jagiellońską'. 

Według Aleksandry Radwan  z Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, 'wartość historyczna znalezisk jest ogromna, bo to dokumentuje całą kulturę materialną średniowiecznego Krakowa i jeszcze Krakowa przedlokacyjnego