Dzwonnica w Łapczycy

 Imponująca dzwonnica drewniana z XIX w., o wysokości 10 metrów, znajduje się przy kościele w Okulicach. Warto zwłaszcza zwrócić uwagę na ładną izbicę z symbolicznymi strzelnicami kluczowymi. We jej wnętrzu zawieszony jest dzwon z plakietką Dzieciątka Jezus odlany w 1648 r. Podobny, choć znacznie starszy, bo z 1510 r., pochodzi z XVII- wiecznej dzwonnicy w Sobolowie. Nieco młodsza (XVIII w.) jest drewniana dzwonnica w Łapanowie przy kościele św. Bartłomieja. To jedyny tego typu obiekt, który w roku ubiegłym został gruntownie odnowiony.

Warto dodać, że w grudniu 2008 dzwonnica spłonęła, tuż po włączeniu jej do szlaku architektury drewnianej

Ciekawostką jest fakt, ze pożar pochłonął rekonstrukcję- oryginalna dzwonnica doszczętnie spłonęła w 1987. Z tego powodu nie dało się jej odbudować, zachowując, choć część elementów konstrukcji, lecz podjęto decyzję o jej rekonstrukcji. Dziś- po ponownym nieszczęściu- wójt zapowiada kolejną rekonstrukcje.

Tarczek - kościół romański

https://opencaching.pl/viewcache.php?cacheid=27261

Kościół p.w. św. Idziego w Tarczku - pierwszy, drewniany kościół w Tarczku został wybudowany w XI wieku. Ze względu na wezwanie, jego powstanie wiąże się z osobą Władysława Hermana, który w podzięce za narodziny syna Bolesława (Krzywoustego), nakazał stawiać kościoły p.w. św. Idziego (wcześniej wysłał poselstwo do Saint Gilles w intecji narodzin potomka, klasztor tam wybudował właśnie św. Idzi). Obecny kościól powstał natomiast w XIII wieku, obok dzwonnica z XIXw., który mimo późniejszych przebudów zachował jeszcze romański charakter. Na uwagę załuguje też wyposażenie, min. namalowany na lipowych deskach gotycko-renesansowy tryptyk z XVI w. (link). Przy kościele pomnik przyrody, który stanowi grupa drzew: dwie 300-letnie lipy i 200-letnia topola biała.

Tarczek - warto też wspomnieć o samej wsi, gdyż ma ona długą i poplątaną historię. Otóż nazwę Tarczek (a raczej Tarżek) pochodzącą od targu, pierwotnie nosiła sąsiednia wieś Świętomarz (zwana także Starym Tarczkiem), gdzie odbywały się prastare targi - następowała tu wymiana towarowa między ludnością puszczańską a rolniczą. Targ przeniesiono jednak w nowe miejsce i powstał Nowy Tarczek...

Po co przeniesiono ten targ? Ano to miejsce mogło oprócz handlu służyć kultowi pogańskiemu i chodziło o jego wyplenienie. O kulcie może świadczyć sama nazwa Świętomarz/Świętomarza, pochodząca od bogini Marzanny, a Świętą Marzanną lokalsi niedługo po wprowadzeniu nowej wiary nazywali Świętą Marię. A jakoś w XI wieku zbudowano tu kościół p.w. Świętej Marii (obecnie jest tu kościół z XIV/XVw. p.w. Wniebowzięcia NMP). Być może w tym samym celu wybudowano tu dwór biskupów krakowskich, no i kościół.

Sprawa się komplikuje przy próbach zlokalizowania w Tarczku dworu biskupów i grodu - siedziby kasztelanii. Oba nie istnieją i nie bardzo wiadmo, czy chodziło o Nowy, czy Stary Tarczek. Tarczek (zapewne Nowy) posiadał w latach 1259-1412 prawa miejskie, utracił je po powstaniu miasta Bodzentyn i przeniesieniu tam siedziby biskupów.

Bitwa pod Tarczkiem - miała miejsce 19 marca 1241r. w czasie I najazdu mongolsiego. Część wojsk mongolskich (ok. 10 tys.) pod wodzą Kajdana ruszyła na północ na Łęczycę i pod Tarczkiem pokonali siły polskie. Prawdopodobnie było to rycerstwo krakowskie uchodzące po przegranej bitwie pod Chmielnikiem, jedynie nielicznym udało schronić przed Mongołami w grodzie kasztelańskim. Podobno kamienna figura św. Anny, przy drodze do Bodzentyna stoi właśnie na jednej z mogił zbiorowych rycerzy polskich. Z innych ciekawostek, w czasie tego najazdu miało miejsce pierwsze zastosowanie broni chemicznej  (made in China) na ziemiach polskich - otóż Mongołowie wydmuchiwali trujący gaz (mieszanka: proch, tojad, krocień, siarczek arsenu) z koszmarnej maski osadzonej na drzewcu... kto wie, może i pod Tarczkiem ją zastosowali.

Krzcięcice - dworek i kościół św. Prokopa

https://opencaching.pl/viewcache.php?cacheid=25114

Obecny kościół w Krzcięcicach zbudowany został w latach 1531-42 przez muratora Alberta z fundacji Jerzego Niemsty herbu Jastrzębiec. Świątynia ta jest ciekawym przykładem łączącym w sobie cechy schyłkowego gotyku i renesansu, który dopiero zaczyna promieniować z Krakowa (kaplica Zygmuntowska powstała w latach 1519-31) na rozległe ziemie Rzeczypospolitej. Kościół w Krzcięcicach złożony jest z dwuprzęsłowej nawy oraz także dwuprzęsłowego prezbiterium. 

Prezbiterium jest niższe i węższe od nawy oraz zakończone ścianą prostą. Przy wschodnich przęsłach nawy znajdują się dwie kaplice, z nich północna jest dwuprzęsłowa. Od zachodu do nawy przylega piętrowa kruchta z wieżyczką schodową. Przy prezbiterium od północy mieści się zakrystia. Na zewnątrz kościół opięty jest uskokowymi przyporami, które w nawie wieńczą daszki z pinaklami. Szczyty kościoła są uskokowe, zwieńczone sterczynami i wypełnione lancetowatymi blendami, zamkniętymi półkoliście. Na wschodniej ścianie prezbiterium znajduje się wielkie ślepe okno o półkolistym zamknięciu, poniżej którego wmurowana jest tablica erekcyjna. Prezbiterium i nawę nakrywają strome dachy dwuspadowe z wieżyczką na sygnaturkę, nakrytą kopułką i umieszczoną we wschodnim szczycie nawy. 

Wewnątrz kościół nakryty jest sklepieniami: w prezbiterium, kaplicy północnej i kruchcie gwiaździstymi, w nawie i kaplicy południowej sieciowo-gwiaździstymi. Zworniki ozdobione są herbami Jastrzębiec i Topór. Prezbiterium oddziela od nawy ostrołukowa arkada tęczy. Z kolei kaplice otwarte są do nawy półkolistymi arkadami. Analogiczne półkoliste zamknięcia mają portale wejściowe i otwory okienne. Wyposażenie kościoła stanowią neogotyckie ołtarze, z których najbardziej okazały jest ołtarz główny z rzeźbą Chrystusa Ukrzyżowanego na tle Jerozolimy. W kaplicy południowej znajduje się łaskami słynący wizerunek Matki Bożej Krzcięcickiej. W tej samej kaplicy obejrzeć można renesansowy pomnik nagrobny fundatora kościoła Jerzego Niemsty (zm. 1549) z płaskorzeźbioną postacią zmarłego, ukazanego w zbroi. Na ścianach świątyni umieszczone są liczne epitafia głównie z XIX i XX w. 

W bezpośrednim sąsiedztwie kościoła znajduje się drewniana dzwonnica z XVIII w.

Na końcu tej niewielkiej świętokrzyskiej wioski znajduje się murowany dwór (wraz z pozostałościami ogrodzenia) z połowy XIX w. oraz XIXwieczny park- własność Zadęckich. Tuż obok można zobaczyć też drewniany młyn wodny powstały w 1892 roku.