Beskid Śląski - księgarnia - przewodniki

Na temat poszczególnych miejscowości wydano mnóstwo publikacji, głównie zimowych. Skupmy się zatem na Rewaszu i starych, ale niezwykle dobrych, wydawnictwach PTK Kraj, z cyklu "Góry za miedzą".

Tytul:Beskid Śląski. Przewodnik ..
Autor: Barański Mirosław

ISBN:978-83-8122-015-6

Wydawca:Rewasz

496 stron formatu B6, 55 zdjęć barwnych, 11 zdjęć oraz ilustracji czarno-białych w tekście, 13 mapek i planów miejscowości; 10 panoram górskich, wewnątrz skrzydełek barwna mapa Beskidu Śląskiego. Broszura szyta nićmi. Oprawa miękka ze skrzydełkami. Rewasz, wyd. II, Pruszków 2019

Beskid Śląski to góry graniczne. Przewodnik obejmuje całość tej grupy górskiej w jej najszerszym, turystycznym pojęciu, a więc od dolin Soły i Białej na wschodzie po dolinę Olzy na zachodzie i od granicy Pogórza Śląskiego na północy po dolinę Czernianki na południu. Łatwo zatem zauważyć, iż część opisanych tras przebiega po terytorium należącym do Czech i Słowacji.

Przewodnik opracowany został z myślą o turystach pieszych, którzy z plecakiem zechcą odwiedzić gronie Beskidu Śląskiego. Wybór tras jest duży. Opisano zarówno łatwe, kilkugodzinne wycieczki zdatne dla wczasowiczów z Wisły czy Szczyrku, jak i długie, czasem parodniowe marszruty przecinające całe pasmo. Opisy tras pokrywają cały Beskid Śląski, w tym także dość egzotyczne tereny pogranicza polsko-czesko-słowackiego w okolicy Girowej. Opisywany obszar podzielono na siedem części omówionych w osobnych rozdziałach:

1. Grupa Klimczoka i Szyndzielni
2. Pasmo Błotnego (Błatnia)
3. Dolina Brennej
4. Pasmo Równicy
5. Pasmo Baraniej Góry (Szczyrk, Skrzyczne, Barania Góra, źródła Wisły)
6. Obrzeża południowe (Mosty, Girowa, Jabłonków, Herczawa, Jaworzynka, Trzycatek, Istebna, Koniaków)
7. Pasmo Stożka i Czantorii (Ustroń, Wisła, Nydek, Trzyniec)

Na uwagę zasługuje (polecamy!!!) bardzo solidnie opracowana część ogólna (120 stron), stanowiąca nieocenione kompendium wiedzy o Beskidzie Śląskim ? jego geografii, przyrodzie i jej ochronie, dziejach i pradziejach oraz kulturze ludowej.

Pilsko i okolice Charakterystyka przyrodniczo- społeczna.
Łajczak Adam COTG PTTK

Rekordowa kwaśnica

Żywieccy górale wpisują się do "Księgi Guinnesa"z nowym rekordem- 11 tysiącami litrów kwaśnicy uwarzonymi w ciągu trzech dni (17-19 sierpnia 2007 r.) w gigantycznym kotle, podczas  IV "Festiwalu Kwaśnicy". Tym sposobem powstało- bagatela- prawie 47 tysięcy porcji najbardziej znanej góralskiej zupy. 

Gigantyczną kwaśnicę, z należną pieczołowitością, warzyli żywieccy kucharze pod okiem Agnieszki Fitkau-Perepeczko- głównego kucharza festiwalu, a zarazem "matki chrzestnej" rekordu. Pełna lista składników przedstawia się następująco: 9 000 litrów źródlanej wody, 1 tona kapusty, 1200 kg mięsa, 30 kg podsmażanej cebuli, 30 kg marchewki, 15 kg pietruszki, 1 200 kg ziemniaków, 1 200 szt. czosnku, 2 kg suszonych grzybów, 2 kg liści laurowych, 2 kg ziela angielskiego, 4 kg kminku, 20 kg pieprzu, 20 kg mieszanki przypraw typu "jarzynka", 1 kg tymianku, 3 kg majeranku, 15 litrów maggi, 5 kg soli, 3 kg kwasku cytrynowego, 5 kg czosnku granulowanego.

Warzeniu zupy towarzyszyły w żywieckim amfiteatrze pod Grojcem konkursy zabawy i występy gwiazd polskiej estrady. Ze swada i hucwą dowodzono, starając się obalić wszelkie wątpliwości (głównie ceperskie, bo górale wiedzą jak było), iż kulinarny rodowód kwaśnicy sięga IV w n.e., miejscem w którym sporządzono ją po raz pierwszy były właśnie tereny Beskidu Żywieckiego, zaś "odkrywcami" jej niezwykłych walorów zamieszkujący ówcześnie te tereny... "pragórale". 

W niedzielę, trzecim dniu festiwalu, do późnych godzin wieczornych rekordową kwaśnicę smakowali liczni goście imprezy- turyści i mieszkańcy Żywiecczyzny, pośród których znalazła się także księżna Krystyna Habsburg, od kilku lat mieszkająca na niegdysiejszych rodowych włościach. Przypomnijmy, że historia i czasy największej świetności żywieckiego browaru (współorganizatora i głównego sponsora festiwalu) są  ściśle związane z tym polską gałęzią tego rodu i jego potomkami. Muzeum Browaru w Żywcu zadbało także i o to, by wszyscy zainteresowani mogli obejrzeć ciekawą ekspozycję żywieckiej tradycji browarniczej. Zajadano się zupą-rekordzistką, wracano po dokładki, a także zabierano ją ze sobą do domów, hoteli, pensjonatów i na kempingi, by delektować się smakiem jeszcze w poniedziałek. Jedną z atrakcji festiwalu było ekskluzywne spotkanie autorskie z Agnieszką Fitkau-Perepeczko, które odbyło się w Muzeum Browaru.

IV "Festiwal Kwaśnicy" współorganizowała Koalicja Marek Ziem Górskich- platforma zrzeszającą przedsiębiorców i samorządy z obszaru Żywiecczyzny i Podhala- będąca inicjatywą, której celem jest promowanie walorów turystycznych i ekonomicznych jednego z najczystszych ekologicznie regionu Polski, a w swoich działaniach przywiązująca szczególną wagę do promowania wyjątkowości i niepowtarzalności produktów pochodzących z tych terenów.

Śladami Ondraszka

O Ondraszku- obrońcy biednych i pogromcy bogatych- słyszeli chyba wszyscy. Teraz legendarny zbójnik będzie zachęcał turystów do odwiedzenia Beskidów po obu stronach granicy.

Sławny śląski zbójnik Ondraszek to postać podobna do Janosika- obaj brali w obronę biednych i zabierali bogatym. Ondraszek, czyli Andrzej Szebesta, urodził się w Janowicach na obecnym pograniczu polsko-czeskim. Żył w latach 1680-1715. Po jego śmierci powstało mnóstwo legend i podań poświęconych jego postaci. Czerpało z nich wielu pisarzy, poetów, muzyków i rzeźbiarzy. 

Niedawno na Scenie Polskiej w Czeskim Cieszynie wystawiono spektakl inspirowany legendami o zbójniku. "Ondraszek- pan Łysej Góry" przez rok cieszył się ogromną popularnością wśród widzów. Żeby przedstawienie udostępnić szerszej publiczności, nagrano go nawet na płycie DVD. 

- Ondraszek to postać powszechnie znana po polskiej i czeskiej stronie granicy. Dlatego opracowaliśmy projekt turystyczny, aby zachęcić ludzi do zobaczenia miejsc związanych ze zbójnikiem- tłumaczy Renata Putzlacher, Polka mieszkająca w Brnie, poetka, tłumaczka, autorka scenariusza i części piosenek do widowiska o Ondraszku. 

Projekt "Ondraszkowo- zbójnickie ścieżki" otrzymał unijne wsparcie dzięki Regionalnej Radzie Rozwoju i Współpracy w czeskim Trzyńcu. Teraz trwa jego realizacja. Autorzy wybrali 10 najciekawszych miejsc (pięć po każdej stronie granicy) w różny sposób związanych z Ondraszkiem. To m.in. muzeum w Cieszynie, gdzie znajdują się poświęcone mu obrazy, skoczowskie Muzeum Gustawa Morcinka, który poświęcił zbójnikowi wiele swoich dzieł czy Koniaków, gdzie na górze Ochodzitej ukryto ponoć Ondraszkowe skarby. Po czeskiej stronie są  to m.in. mityczne góry Godula i Girowa z ukrytymi kosztownościami zbójnika czy Karpętna- miejsce urodzin Stanisława Hadyny, twórcy zespołu Śląsk, który również w swojej twórczości zajął się Ondraszkiem. Na trasie są też restauracje i pensjonaty nazwane imieniem zbójnika. 

W każdym z dziesięciu punktów są  stawiane specjalne dwujęzyczne tablice z opisem konkretnego miejsca, historią Ondraszka, mapą zbójnickich ścieżek, okolicznymi ciekawostkami i "zbójnickim zadaniem" dla turysty, np. ustaleniem jak nazywają się widoczne na horyzoncie wierzchołki gór. Powstała też specjalna, polsko-czeska strona internetowa, która jest jednocześnie przewodnikiem po szlaku (www.ondraszkowo.eu i www.ondrasovo.eu). Wydrukowano też ulotki dostępne w punktach informacji turystycznej. 

Projekt ma być rozwijany.- Chcemy rozszerzyć szlak o kolejne miejsca oraz wydać zbiór podań, legend i tekstów o Ondraszku- mówi Putzlacher.